Η Βαση και το Εποικοδομημα

Παρακατω, αναδημοσιευω ενα κομματι του προλογου για την “Κριτικη της Πολιτικης Οικονομιας” του Θειου Καρλ. Η μεταφραση ειναι κλεμενη(?) απο την ιστοσελιδα της ΚΝΕ και η παραγραφοποιηση ειναι απο το Marxists Internet Archive.

Στην κοινωνική παρα­γωγή της ζωής τους, οι άνθρωποι έρχονται σε καθορισμένες, αναγκαίες, ανεξάρτητες από τη θέληση τους σχέσεις, σε παρα­γωγικές σχέσεις πού αντιστοιχούν σε μια ορισμένη βαθμίδα ανά­πτυξης των υλικών παραγωγικών τους δυνάμεων. Το σύνολο αυτών των παραγωγικών σχέσεων αποτελεί την οικονομική διάθρωση της κοινωνίας, την πραγματική βάση, πού πάνω της υψώνεται ένα νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα και στην οποία αντιστοιχούν ορισμένες μορφές κοινωνικής συνείδησης.

Ό τρόπος παρα­γωγής της ολικής ζωής καθορίζει την κοινωνική, πολιτική και πνευματική πορεία (προτσές) της ζωής γενικά. Δεν είναι ή συ­νείδηση των ανθρώπων πού καθορίζει το είναι τους, μα αντί­θετα το κοινωνικό είναι τους καθορίζει τη συνείδηση τους.

Σε μια ορισμένη βαθμίδα της εξέλιξης τους, οι ολικές παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας έρχονται σε αντίφαση με τις υπάρχουσες παραγωγικές σχέσεις ή —πράγμα πού αποτελεί μονάχα τη νο­μική γι’ αυτό έκφραση— με τις σχέσεις ιδιοχτησίας, μέσα στις οποίες είχαν κινηθεί ως τώρα. Από μορφές ανάπτυξης των πα­ραγωγικών δυνάμεων οι σχέσεις αυτές μεταβάλλονται σε δεσμά τους.

Τότε έρχεται μια εποχή κοινωνικής επανάστασης. Με την αλλαγή της οικονομικής βάσης ανατρέπεται, αργότερα η γορ­γότερα, ολόκληρο το τεράστιο εποικοδόμημα. Όταν εξετάζουμε τέτοιες ανατροπές, πρέπει να κάνουμε πάντα τη διάκριση ανά­μεσα στην ολική ανατροπή στους οικονομικούς όρους της παρα­γωγής, πού μπορούμε να τους διαπιστώσουμε με ακρίβεια φα­σικών επιστημών, και στις νομικές, πολιτικές, θρησκευτικές, καλλιτεχνικές ή φιλοσοφικές, κοντολογίς τις Ιδεολογικές, μορφές, μέσα στις οποίες οι άνθρωποι συνειδητοποιούν αυτή την σύγ­κρουση και παλεύουν ως τη λύση της. Όσο λίγο μπορούμε να κρίνουμε ένα άτομο από τη γνώμη πού έχει το ίδιο για τον εαυτό του, άλλο τόσο μπορούμε να κρίνουμε μια τέτοια εποχή ανατροπής από τη συνείδηση της, μάλλον πρέπει να εξηγήσουμε τη συνείδηση αυτή άπ’ τις αντιφάσεις της ολικής ζωής, απ’ τη σύγκρουση πού υπάρχει ανάμεσα στις κοινωνικές παραγωγικές δυνάμεις και στις παραγωγικές σχέσεις.

Ένας κοινωνικός σχη­ματισμός ποτέ δεν εξαφανίζεται προτού αναπτυχθούν όλες οι παραγωγικές δυνάμεις, πού μπορεί να χωρέσει, και νέες, ανώ­τερες παραγωγικές σχέσεις ποτέ δεν εμφανίζονται, προτού ωρι­μάσουν οι υλικοί όροι της ύπαρξης τους μέσα στους κόλπους της ίδιας της παλιάς κοινωνίας. Γι’ αυτό ή ανθρωπότητα βάζει πάντα μπροστά της μόνο τα καθήκοντα εκείνα πού μπορεί να λύσει, γιατί με μια προσεχτικότερη εξέταση γίνεται πάντα φα­νερό, ότι το ίδιο το καθήκον ξεπηδάει μόνο τότε, όταν οι ολικοί οροί για τη λύση του υπάρχουν κιόλας η τουλάχιστο βρίσκονται στην πορεία του γίγνεσθαι.

Σε γενικές γραμμές μπορούν, ο ασιατικός, ο αρχαίος, ο φεουδαρχικός και ο σύγχρονος αστικός τρόπος παραγωγής να χαρακτηρισθούν σαν προοδευτικές εποχές του οικονομικού κοινωνικού σχηματισμού. Οι αστικές παραγωγικές σχέσεις είναι ή τελευταία ανταγωνιστική μορφή του κοινωνικού προτσές της παραγωγής, ανταγωνιστική όχι με την έννοια του ατομικού ανταγωνισμού, αλλά ενός ανταγωνισμού πού ξεπηδά από τους κοινωνικούς ορούς ζωής των ατόμων, οι παραγωγικές δυνάμεις όμως πού αναπτύσσονται στους κόλπους της αστικής κοινωνίας δημιουργούν ταυτόχρονα τους ολικούς ορούς για τη λύση αυτού του ανταγωνισμού. Μαζί μ’ αυτό τον κοινωνικό σχηματισμό κλείνει επομένως ή προϊστορία της ανθρώ­πινης κοινωνίας.

Καθαρος, 100% αγνος παρθενος μαρξισμος, ε? Ειναι απολαυστικο το κειμενο, ακομα και με τους αβανγκαρντ γλωσσικους κουκουεδισμους (κατι “προτσες”, κατι “ιδιοχτησια” και τετοια).

Καλο μηνα!