Πανελλήνια Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων

Πανελλήνια Ένωσις Αγωνιζομενων Νεων

Τον περασμενο Οκτωβριο, στις 28, εγραψα το κειμενο “Το Ελληνικο Ολοκαυτωμα“, με θεμα την μοιρα των Ελληνων Εβραιων κατα το δευτερο παγκοσμιο πολεμο. Δεν ειμαι ιστορικος και δεν κανω ιστορικη ερευνα, ειμαι απλα ενας “ερασιτεχνης ιστολογιστης” που βρηκε το θεμα ενδιαφερον και μαζεψε ο,τι μπορουσε απο δω κι απο κει στο δικτυο. Ομως, ευτυχως, αυτου του ειδους τα πραγματα δεν ειναι στο ελεος της ορεξης του τυχοντος μπλογκερ που ετυχε να φαει ενα σκαλωμα ανημερα της 28ης Οκτωβριου, αλλα ενδιαφερουν και ανθρωπους που τα αντιμετωπιζουν πιο σοβαρα.

Ενας τετοιος ανθρωπος ειναι ο κυριος Κυριάκος Θεοδωρακάκος ο οποιος ειχε την ευγενεια να μου στειλει μια διορθωση, για μια ιστορικη ανακριβεια στο κειμενο, που αφορα την ΕΣΠΟ. Στο κειμενο μου εγραφα:

Μελη της ΕΣΠO βοηθουσαν τους Γερμανους εναντιον των κομμουνιστων και των εβραιων, ενω μελη της νεολαιας της “διακριθηκαν” στην επιθεση εναντιον της κυριοτερης αθηναικης Εβραικης συναγωγης στην οδο Μελιδονη. Οταν το ΕΑΜ ανατιναξε τα γραφεια της ΕΣΠΟ σκοτωνοντας και τον φυρερισκο της Σπυρο Στεροδημα, η Γκεσταπο ξεσπασε με αντιποινα στην Εβραικη κοινοτητα.

O κυριος Θεοδωρακακος λοιπον, μου εστειλε μια παρα πολυ ενδιαφερουσα διορθωση, για την οποια του ειμαι βαθυτατα ευγνωμων και την οποια αναδημοσιευω εδω, με την αδεια του:

Πολύ ωραίο το θέμα. Εγώ τουλάχιστον έμαθα πράγματα που δεν γνώριζα. Μια μικρή παρατήρηση μόνο για την ιστορική ακρίβεια. Η ΕΣΠΟ (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις) ήταν καθαρά Εθνικοσοσιλαστική, και είχε σαν στόχο την συγκρότηση «Ελληνικής Λεγεώνας» εθελοντών που θα πολεμούσε στο πλευρό της Wehrmaht στο Ανατολικό Μέτωπο.

Δεν την ανατίναξε το ΕΑΜ, αλλά η ΠΕΑΝ (Πανελλήνια Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων). Η ΠΕΑΝ, είχε αρχηγό έναν πρώην αξιωματικό της αεροπορίας, που είχε αποτάξει ο Μεταξάς, τον Κώστα Περρίκο.

Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1941, ομάδα της ΠΕΑΝ με επικεφαλής τον Κώστα Περρίκο ανατίναξε τα γραφεία της ΕΣΠΟ, με 14 κιλά δυναμίτιδα. Σκοτώθηκαν ο αρχηγός της ΕΣΠΟ γιατρός Σπύρος Στεροδήμος, 29 Έλληνες και 42 Γερμανοί. Στις 11 Νοεμβρίου 1942 συνελήφθησαν οι Περρίκος, ο τεχνικός του ΟΤΕ Αντώνης Μυτιληναίος, ο φοιτητής της Νομικής, Σπύρος Γαλάτης, η δασκάλα Ιουλία Μπίμπα και η Αικατερίνη Μπέση. Πέρασαν από γερμανικό στρατοδικείο και καταδικάσθησαν σε θάνατο. Τους πρόδωσε ένας υπαξιωματικός της Χωροφυλακής, ο Πολύκαρπος Νταλιάννης, που ήταν σύνεδσμός τους με την οργάνωση «Όμηρος», για τρεις λίρες το κεφάλι. Τον Νταλιάνη εκτέλεσαν αργότερα άλλα μέλη της ΠΕΑΝ. Ο Κώστας Περρίκος εκτελέστηκε στο Χαιδάρι στις 4 Φεβρουαρίου του 1943. Η Ιουλία Μπίμπα οδηγήθηκε στη Γερμανία και εκτελέστηκε «δια πελέκεως». Στη Γερμανία οδηγήθηκε και ο Σπύρος Γαλάτης.

Μόνο ο φοιτητής Νίκος Λάζαρης, διέφυγε τη σύλληψη. Εντάχθηκε στον ΕΔΕΣ μέχρι το τέλος της κατοχής. Σκοτώθηκε στα Δεκεμβριανά από μέλη αριστερών οργανώσεων. Ο Μυτιληναίος, αφού κατάφερε να αποδράσει τρεις φορές κατέληξε στη Μέση Ανατολή και εντάχθηκε στην 3η ορεινή ταξιαρχία που πολέμησε στο Ρίμινι. Έχει γράψει δυο βιβλία. «Μαρτύρων Πορεία» (εκδόσεις Επικαιρότητα) και «Αγαθουπόλεως 7» (εκδόσεις Εστία). Πέθανε στην Ελλάδα το 2003.

Άγαλμα του Περρίκου υπάρχει σήμερα στη συμβολή των οδών Γλάδστωνος και Πατησίων. Ο γιος του είναι ειδικός εμπειρογνώμονας στον ΟΗΕ.

Η ανατίναξη της ΕΣΠΟ προκάλεσε μεγάλο πλήγμα στο γόητρο του στρατού κατοχής και είχε σαν αποτέλεσμα η Ελλάδα να είναι η μοναδική κατεχόμενη χώρα της Ευρώπης, που δεν έστειλε εθελοντές στο Ανατολικό Μέτωπο.

Είναι γεγονός, ότι τον πρώτο καιρό η πράξη είχε «χρεωθεί» (εσφαλμένα) στο ΕΑΜ. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, πάντως, είχε καταδικάσει την ενέργεια, σαν «ατομική τρομοκρατία που προκάλεσε άσκοπα θύματα».

Πηγές:

  • Ιστορία του ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών τόμος ΙΣΤ σελίδες 18-19)
  • «Μαρτύρων Πορεία» (εκδόσεις Επικαιρότητα)
  • «Αγαθουπόλεως 7» (εκδόσεις Εστία)

Σε δευτερο, ευγενικοτατο email του, ο κυριος Θεοδωρακακος αναφερει οτι τα παραπανω ειναι τμημα ερευνας, η οποια ελπιζει να δημοσιευθει. Επισης, αναφερει κατι που κατα τη γνωμη μου ειναι παρα παρα πολυ σημαντικο:

Κάποια στιγμή κατάλαβα, ότι τα γεγονότα που συνέβησαν μετά το 1943 έχουν συσκοτίσει την εποχή, αφού ο καθένας γράφει τη δική του ιστορία ανάλογα με το που τοποθετήθηκε στη συνέχεια.

Σκεφτείτε, πως ο φοιτητής Διονυσόπουλος, μέλος της ΠΕΑΝ που εκτελέστηκε μετά την ανατίναξη της ΕΣΠΟ ήταν ο περίφημος σημαιοφόρος της φοιτητικής διαδήλωσης που έγινε στις 25 Μαρτίου του 42 και που είχε οργανώσει το ΕΑΜ.

Πραγματικα, πιστευω πως μονο οταν θα μπορεσουμε να εχουμε ανεξαρτητη επιστημονικη ιστορικη ερευνα για τα πολιτικα ακανθωδη θεματα της περιοδου (απο τους μαυραγοριτες και τους συνεργατες των Γερμανων, μεχρι τους Τσαμηδες και τους σλαβομακεδονες της ΣΝΟΦ) , χωρις τα αποτελεσματα της να ειναι πολιτικα και συναισθηματικα φορτισμενα, μονο τοτε θα εχει πραγματικα κλεισει ο κυκλος του Εμφυλιου.

Στην φωτογραφια στην κορυφη του αρθρου φαινεται η αναμνηστικη πλακα για την ΠΕΑΝ στην συμβολη των οδων Πατησιων και Γλαδστωνος. Η φωτογραφια ειναι απο τα Wikimedia Commons, εχει τραβηχτει απο τον Badseed και η αναδημοσιευση της γινεται υπο τους ορους της αδειας GNU FDL. Η φωτογραφια χρησιμοποιειται και στο σχετικο αρθρο της Wikipedia, το οποιο ειναι αρκετα περιεκτικο.

Πανελλήνια Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s