Κωνσταντινος ο Μεγας

Το “Μεγας” του το εδωσαν οι Χριστιανοι απο ευγνωμοσυνη γιατι εβγαλε τον Χριστιανισμο απο τις κατακομβες και τον εβαλε στα παλατια. Αλλα τετοια “Μεγας”, απο αυτα που μοιραζαν οι Χριστιανοι σαν παρασημα, τα εχουν κι αλλοι, ο Θεοδοσιος φερ ειπειν. Μαλιστα, ο κος Λασκαρατος στου κου Ροιδη, προσπαθει να αποδειξει πως ο Κωνσταντινος ο Μεγας ηταν ενα καθαρμα και μισο, τρολαροντας (δικαιως) τους μοντερνους ευσεβεις με τροπο που μου θυμιζει το πώς ο Λακης τρολαρει τον Κουγια.

Το “Μεγας” του Κωνσταντινου ομως ειναι κατι πολυ περισσοτερο και πολυ μεγαλυτερο. Ειναι αυτοφωτο και εχει να κανει οχι με το ποσο καλος ανθρωπος ηταν ή ποσο αξιζει την αγιοσυνη (πραγματα ιστορικα αδιαφορα) αλλα με το πολιτικο του κατα βαση οραμα της “Οικουμενικης Επιγειας Βασιλειας των Ουρανων” με το οποιο θεμελιωσε την μεσαιωνικη Ρωμαικη Αυτοκρατορια, δινοντας στο αυτοκρατορικο ιδεωδες του Οκταβιανου μια ανασα χιλιων και παραπανω χρονων. (Μαλιστα μερικοι λενε πως το ρωμαικο αυτοκρατορικο ιδεωδες δεν πεθανε το 1453 -ή το 1204 οπως θα ελεγε ο Καραμπελιας- αλλα το 1922 οταν ο Κεμαλ κατηργησε το Χαλιφατο, που θα σημαινε μια ζωη συνολικα 2000 περιπου χρονων -αλλα αυτο ειναι μια αλλη κουβεντα).

Φυσικα, ο Χριστιανισμος παιζει ρολο στο “Μεγας”. Αλλα βεβαια ο ρολος αυτος ειναι πολιτικος. Ο Κωνσταντινος βρηκε την Αυτοκρατορια μπαχαλο μετα την κριση του τριτου αιωνα μΧ και την συνακολουθη διασπαση της Αυτοκρατοριας σε τετραρχια απο τον (σεβασμιο διωκτη των Χριστιανων) Διοκλητιανο. Αυτο που καταφερε να κανει ο Κωνσταντινος ηταν να ξαναενωσει την Αυτοκρατορια, χρησιμοποιωντας σαν συνδετικο στοιχειο τον Χριστιανισμο.

Κωνσταντινος ο Μεγας

Η μεταστροφη της Αυτοκρατοριας σε μια Χριστιανικη “Βασιλεια των Ουρανων επι της Γης” ειναι ενα τεραστιο πολιτικο γεγονος που καθορισε την μετεπειτα πολιτικη εξελιξη της Ευρωπης. Θα τολμουσα να πω πως την ιστορικα πολιτικη σημασια της ιδρυσης της Κωνσταντινουπολης δεν την ειχε κανενα αλλο γεγονος μεχρι την Γαλλικη Επανασταση.

Η συγκλονιστικη πολιτικα κινηση της μεταφορας της Αυτοκρατορικης πρωτευουσας, συνδυασμενη με την υιοθετηση μιας νεας θρησκειας, βεβαια δεν ηταν εντελως πρωτοτυπη ιδεα. Για παραδειγμα, η ιστορια της θεμελιωσης της Νεας Ρωμης ειναι παρομοια με την ιστορια της Ελ Αμαρνα του ιδεαλιστη Ακενατον, του λατρη του Ηλιου (με τη διαφορα οτι η Πολη του Κωνσταντινου στεκεται ακομα στα ποδια της). Αλλα και το Αυτοκρατορικο ιδεωδες δεν ειναι Κωνσταντινεια εφευρεση. Αλλα βεβεαια, τιποτα δεν γεννιεται στο κενο, ολα εχουν τις ριζες και τις αιτιες τους. Ομως το μεγαλειο σε τετοια πραγματα κρινεται απο το αποτελεσμα.

Και ειναι ακριβως εκει που βλεπει κανεις οτι πολιτικα, η συλληψη του Κωνσταντινου καθορισε την Ευρωπη στην Ανατολη αλλα και στην Δυση. Καθε πτυχη του ανατολικου ρωμαικου κρατους αποκαλυπτει ακριβως αυτο το πολιτικο ιδεωδες. Χαρακτηριστικοτερο παραδειγμα ειναι η βυζαντινη μορφη του Ιησου Παντοκρατορα, που δεν ειναι τιποτα αλλο απο ακριβως το συμβολο της θεικης, οικουμενικης εξουσιας του Αυτοκρατορα σαν δυναμη ειρηνης, γαληνης και σοφιας. Αλλα και οι γερμανοι μεταναστες που παρεσυραν την δυτικη Αυτοκρατορια στην παρακμη, υπηρξαν δεσμιοι ακριβως αυτης της πολιτικης κληρονομιας του Κωνσταντινου. Ηταν ακριβως αυτη η πολιτικη κληρονομια του οραματος της Χριστιανικης Οικουμενικης Αυτοκρατοριας που οδηγησε τον Καρλομαγνο στην ιδρυση της Αγιας Ρωμαικης Αυτοκρατοριας και που τα ιχνη της φτανουν μεχρι και το Ancien Régime.

Για ολα αυτα προτεινω το καταπληκτικο ντοκυμαντερ Byzantium – The Lost Empire, του John Romer. Στη φωτογραφια του antmoose παραπανω φαινονται τα σωζωμενα κομματια του Κολοσσου του Κωνσταντινου που βρισκεται στον Καπιτωλινο λοφο στη Ρωμη.

Καλησπερα σας, και χρονια πολλα σε Κωστηδες και Ελενες.

Κωνσταντινος ο Μεγας

7 thoughts on “Κωνσταντινος ο Μεγας

  1. Μια παρατήρηση μόνο: Δεν είναι η πρώτη φορά που νομίζουν ότι “πικάρουν” οι κύριοι ανήμερα σε χριστιανική εορτή…
    Νομίζω – και το έχω γράψει κατ΄επανάληψη – ότι προσφέρουν μέγιστες υπηρεσίες. Μας διευκολύνουν να εντρυφήσουμε πολύ περισσότερο στη εκκλησιαστιθκή ιστορία της Ανατολής. Και βγαίνουμε σοφώτεροι. Όχι γιατι αντιλαμβανόμαστε “τα καθάρματα” αλλα γιατί συνειδοτοποιούμε σε τι πηαδι μας ρίχνει ο ηθικολογικός τρόπος σκέψης που εισαγουν.
    Τους ευχαριστούμε και από εδώ. Καλή συνέχεια.

    Like

  2. Μανιταρι, εχει ενδιαφερον οτι αυτος ο ηθικολογικος τροπος δεν ειναι παρα εμπεδωμενος ευσεβισμος απο την αναποδη. Ειναι σαν το “αυτοαποκαλουμενοι αναρχικοι” που λενε οι δημοσιογραφοι. Οταν ο δημοσιογραφος λεει οτι ο ταδε ειναι “αυτοαποκαλουμενος αναρχικος”, ουσιαστικα υπονοει πως ο ταδε δεν ειναι πραγματικος αναρχικος γιατι δεν ανταποκρινεται σε αυτο το κατα βαση θετικο προτυπο που εχει μεσα στο κεφαλι του ο δημοσιογραφος. Αρα ο δημοσιογραφος υποσυνειδητα λεει “οι αναρχικοι ειναι καλοι, αυτος δεν ειναι καλος αρα δεν ειναι αναρχικος”. Αλλα ο αναρχικος, ο κομμουνιστης, ο χριστιανος, ο αγιος ακομα δεν ειναι τιποτα περισσοτερο απο …ανθρωπος.

    Το αλλο που εχει ενδιαφερον ειναι οτι ανθρωποι οι οποιοι οι ιδιοι αυτοτοποθετουνται απεξω και απεναντι απο την Εκκλησια, θελουν να εχουν αποψη για το ποιος ειναι αγιος και ποιος οχι. Ειναι σαν την κουβεντα που εβλεπε κανεις στη μπλογκοσφαιρα το χειμωνα οπου κουκουεδες, πασοκοι, δεξιοι και ακροδεξιοι, ολοι κουβεντιαζαν για το ποσο καταλληλοτερος για προεδρος του ΣΥΝ ειναι ο Κουβελης απο τον Τσιπρα…

    Και espoir, αν εννοεις κατι αντιστοιχο με βαση το ποσους σκοτωσε ο Μεγας και δεν αναφερεσαι στο ιστορικο ζητημα αν ο ανθρωπος ηταν χριστιανος ή εθνικος ή βαζελος ή ξερωγωτι, νομιζω οτι πεφτεις στην ιδια λουμπα…

    Παντως, προσωπικα, για τετοιου ειδους προσωπικοτητες, νομιζω οτι περισσοτερο ενδιαφερον εχει το πραγματικο ιστορικο και πολιτικο τους ιχνος. Το αν ηταν αγιος ή οχι στην τελικη, ε… ο Θεος κι η ψυχη του.

    Like

  3. Χα, αν ειναι παντως να πιασει κανεις παραπανω το νημα της αγιοσυνης, εχει μεγαλο ενδιαφερον να κοιταξει τι πραγμα ειναι αυτη η αγιοσυνη. Γιατι νομιζω οτι η “εκλαικευμενη” αποψη που εχουμε ειναι ψιλοπολυθειστικη, οτι δηλαδη ο αγιος ειναι ενας τελειος ή εστω παρα παρα πολυ καλος ανθρωπος, ενω δεν ειναι αυτο η αγιοσυνη.

    Και βεβαια, αν ημουν Αναγνωστης Λασκαρατος, αντι να πιασω τον Κωνσταντινο (που ειναι και ευκολα defencible απο ιστορικης αποψης, ολοκληρη χιλιοχρονη αυτοκρατορια θεμελιωσε), θα επιανα τον Αγιο Τσαρο Νικολαο τον Β’ τον μαρτυρησαντα υπο των ληστοσυμμοριτων αναρχοκομμουνιστων εν ετει 1917… Το ενδιαφερον ειναι οτι μονο η Ρωσικη εκκλησια τον αναγνωριζει για αγιο. Οποτε τι? Οι Ρωμανωφ ειναι αγιοι “αντικειμενικα” ή οχι??

    Νομιζω οτι ειναι ακριβως αυτα τα ερωτηματα που μας φερνουν πιο κοντα στην ουσιαστικη αντιληψη που εχουν οι ορθοδοξοι για την αγιοσυνη (για τους καθολικους νομιζω οτι το ερωτημα δεν τιθεται καν: αγιος ειναι οποιος πει ο Παπας οτι ειναι αγιος). Αλλα δεν το προχωραω, γιατι θα το μπλεξω και θα μπλεχτω.

    Like

  4. Δεν με εννόησες.
    Ήταν Μέγας ως προσωπικότητα. Σημαντικός, πώς το λένε? Ηγετική φυσιογνωμία.

    Απλά δεν ήταν ποτέ χριστιανός. Ασπάστηκε τον Χριστιανισμό στα τελευταία του και πάλι, για καθαρά τυπικούς λόγους. Ούτε έζησε ποτέ με τον Χριστιανικό τρόπο.

    [Εντάξει, για πολιτικούς λόγους, ο Χριστιανισμός τον υιοθέτησε.🙂 Άλλου Χότζα Κοράνι. ]

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s