Ο Σταθης για τον νεοσταλινισμο του ΚΚΕ

Ο Ναυτιλος του Σταθη στην Ελευθεροτυπια:

«Ε, το λοιπόν, ό,τι και να ‘ναι τ’ άστρα

εγώ τη γλώσσα μου τούς βγάζω.

Για μένα, το λοιπόν, το πιο εκπληκτικό,

πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό

και πιο μεγάλο,

είναι ένας άνθρωπος που τον εμποδίζουν να βαδίζει,

είναι ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε…».

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ

Ο Στάλιν πέθανε στις 5.3.1953, στις 6.3.1953 το Π.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ παραδέχθηκε, ανακοίνωσε κι επιβεβαίωσε το γεγονός.

Εκτοτε ο Στάλιν, επισήμως τουλάχιστον, θεωρείται νεκρός.

Ο σταλινισμός πέθανε πολύ νωρίτερα απ’ τον Στάλιν και πολύ αργότερα επίσης.

Η αλήθεια μάλλον είναι ότι ο σταλινισμός δεν είναι ακριβώς το ίδιο νεκρός όσον ο ίδιος ο Στάλιν, παρ’ ότι όσον έζησε υπήρξε περισσότερο νεκρωτικός απ’ τον γεννήτορά του (όπως όλοι οι-ισμοί που έχουν προσωπογενή προέλευση)…

*****

Ο σταλινισμός πέθαινε όσον περισσότερο σκότωνε. Στις δίκες της Μόσχας, στα γκουλάγκ, στην αναγκαστική κολεκτιβοποίηση, στην αναγόρευση της ρουφιανιάς ως ύπατης ψυχής του κομματικού πατριωτισμού -στα πογκρόμ, στις διώξεις, στις συλλήψεις, στις φυλακίσεις και στις εκτελέσεις κομμουνιστών, διαφωνούντων, αριστερών πάσης φύσεως, τρελών τόσον, όσον και των ταξικών εχθρών, κουλάκων και αστών.

Δεν ξέρω αν επί Στάλιν σκοτώθηκε ο σοσιαλισμός, επί σταλινισμού όμως η επανάσταση εκφυλίστηκε σε καθεστώς, μεταλλάχθηκε σε βοναπαρτισμό, έχασε το ουμανιστικό πρόσωπό της και φόρεσε την αδιαπέραστη μάσκα της τυραννίδας.

Το ερώτημα Στάλιν ανήκει στην Ιστορία και θα εξετάζεται για πολλά χρόνια ακόμα. Η Ιστορία δεν γράφεται με «αν», κάποτε τα ερωτήματα θα απαντηθούν. Ολα! Το ερώτημα του σταλινισμού όμως ανήκει ακόμα, απ’ ό,τι φαίνεται, στην πολιτική, διότι

ο σταλινισμός είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει ακόμα τις πολιτικές επιλογές, αλλά και τις πολιτικές συμπεριφορές. Συνεπώς υπάρχει και ανιχνεύεται και στην κοινωνία.

Ομως ο μόνος πολιτικός χώρος που δεν μπορεί και δεν πρέπει να θέτει το ερώτημα του σταλινισμού σήμερα είναι ο σοσιαλιστικός και ο κομμουνιστικός χώρος.

Περισσότερον όλων οι κομμουνιστές (και ως θύτες και ως θύματα) γνωρίζουν ή θα έπρεπε να γνωρίζουν τι υπήρξε ο σταλινισμός και τι σημαίνει η ανάκλησή του στην προοπτική για τον σοσιαλισμό σήμερα και στο μέλλον.

*****

Ιστορικές δικαιολογίες για την αποδοχή (πάντως προσωρινή του σταλινισμού) υπήρξαν πολλές. Η περικύκλωση της ΕΣΣΔ, η ανάγκη ανάπτυξης του σοσιαλισμού σε μία μόνον χώρα. Ο φουτουριστικός ενθουσιασμός των επαναστατών της πρώτης περιόδου, οι οποίοι στις λεπτομέρειες, όπως η δημοκρατία, έδωσαν λίγη σημασία ή τις αντιμετώπισαν με καχυποψία, ως εκφάνσεις του «παλιού που έπρεπε να πεθάνει». Αλλωστε, για πολλούς, τον δρόμο στον Στάλιν τον άνοιξε ο ίδιος ο Λένιν, όταν έστειλε τη Δούμα στα αζήτητα. Το πέρασμα όλης της εξουσίας στα σοβιέτ, χωρίς καμία νόμιμη αντιπολίτευση, σύντομα θα οδηγούσε την εξουσία στο ανεξέλεγκτον και τον λαό στην αποξένωση.

Σύντομα η πολιτική θα καταντούσε περισσότερο μια βυζαντινή τελετουργία, όπου ο καθένας θα έπρεπε να καθοδηγείται ως προς την ερμηνεία της, και η ιδεολογία μια θρησκειολογικού τύπου οπαδική αφοσίωση κι απολογητική στη μεταφυσική τού σκοπού.

Δεν ξέρω αν ο σοσιαλισμός κράτησε όρθια την ΕΣΣΔ κόντρα στη ναζιστική λαίλαπα ή αν ο σταλινισμός έφταιγε για τις αρχικές ήττες όσον και για την τελική νίκη – ειλικρινώς δεν ξέρω. Η Ιστορία για τον «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» ακόμα ερευνά διάφορες πτυχές, είναι όμως βέβαιο ότι η ΕΣΣΔ και το σοσιαλιστικό της σύστημα, ανυψωμένο λόγω του πολέμου σε ένα ανυπέρβλητο ηθικό ύψος, κράτησε την ανθρωπότητα ελεύθερη από το ναζιστικό θηρίο και εισήγαγε στις αστικές δημοκρατίες έναν στοιχειώδη σεβασμό και συχνά φόβο για τις μάζες – δηλαδή τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.

*****

Τριάντα χρόνια μετά τον Σπούτνικ, η ΕΣΣΔ κατέρρευσε. Πριν απ’ αυτό είχε καταρρεύσει ήδη το κομμουνιστικό κίνημα στη Δύση, τα αποτελέσματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μπήκαν σε διαδικασία αναθεώρησης, ο παράγων άνθρωπος υποχώρησε παντού κι ο παράγων πλούτος ενισχύθηκε όσον ποτέ άλλοτε, η Ιστορία πήρε τούμπα, οι «νομοτέλειες» πήγαν περίπατο και τώρα, που η νέα κρίση του καπιταλισμού είναι πιο βαθειά κι επικίνδυνη παρά ποτέ, ο «Μαρξ ξανάρχεται».

Είναι δυνατόν να ξανάρχεται μαζί του κι ο Στάλιν; – πόσο μάλλον ο σταλινισμός.

Θα ήταν ωσάν η Γαλλική Επανάσταση να μη γέννησε στην εποχή της έναν νέον κόσμο, τον αστικό, αλλά έναν διαρκή βοναπαρτισμό.

Κατ’ αναλογίαν, η κληρονομιά της Οκτωβριανής Επανάστασης είναι το αίτημα του σοσιαλισμού κι όχι η επανάληψη της πιο παθογενούς περιόδου του ή καν της ίδιας του της ακύρωσης.

Δεν νοείται σήμερα ένα κόμμα όπως το ΚΚΕ να έχει σχέση με τον σταλινισμό άλλη από την ιστορική. Μάλιστα με όλην την κριτική προσέγγιση που η διαλεκτική υποχρεώνει.

Δεν ξέρω ποιοι μπορεί νά ‘ναι σήμερα στο ΚΚΕ εκείνοι που αιχμαλωτίζουν το κόμμα τους σε μιαν πολιτική που αυτό πρώτο απ’ όλα τα κόμματα έδινε την εντύπωση στις καλύτερες στιγμές του ότι έχει απεκδυθεί.

Δεν μπορεί να ‘χει θέση στις «θέσεις» του κόμματος για το Συνέδριό του η άποψη ότι η αναίρεση του σταλινισμού απονεύρωσε τις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής και ως εκ τούτου κατέρρευσε η ΕΣΣΔ!

Η Σοβιετική Ενωση δεν αποσταλινοποιήθηκε ποτέ (πολλοί θα έλεγαν ότι γι’ αυτό και κατέρρευσε, αλλά ας αφήσουμε το ερώτημα ανοιχτό, υπήρξαν κι άλλες πολλές αιτίες) – όμως η… επανασταλινοποίηση του κομμουνιστικού κινήματος και της δημοκρατικής του προοπτικής δεν είναι απλώς αδιανόητη, είναι ακατανόητη. Είναι σαν να επιστρέφει ο εξηλεκτρισμός στην εποχή των σπηλαίων…

Ο Σταθης για τον νεοσταλινισμο του ΚΚΕ

4 thoughts on “Ο Σταθης για τον νεοσταλινισμο του ΚΚΕ

  1. Θα διαφωνήσω αν και δεν είμαι Σταλίνας η ΕΣΣΔ αποσταλινοποιήθηκε την εποχή του Μπρέζνιεφ, όλοι οι άνθρωποι του Σταλινισμού έφυγαν κακής κακώς.

    Κομμουνισμός στην ουσία δεν ύπηρξε ποτε στην ΕΣΣΔ αφού πέθανε για μετά τον θάνατο του Λένιν.

    Σταλιν,Μπρεζνιεφ και κλπ ήταν απλά φασιστικά αριστερά όντα χωρίς να πέρνουν στα σοβαρά αυτά που έκανε και είπε ο Μαρξ.

    Όλα για την κοινωνία και όλα για το εργαζόμενο

    Like

  2. Δεν εχω κουραγιο να μπλεξω σε μεγαλη κουβεντα, αλλα δεν ειναι “οι ανθρωποι του Σταλινισμου” το προβλημα, ποτε δεν ειναι τα ατομα το θεμα (και το προβλημα με τον Σταλινισμο δεν ειναι ο Tζουγκασβιλι). Ειναι πολιτικο το προβλημα, θεμα ιδεων και αντιληψεων. Και παρολο που σιγα σιγα “τροτσκοποιουμαι” ολο και περισσοτερο, οταν διαβαζω πχ κειμενο του Λεοντος να λεει οτι οι χωρικοι δεν ξερανε τι εκλεγουνε και γιαυτο επρεπε οι μπολσεβικοι να “διορθωσουν” τη λαικη θεληση διαλυοντας τη Δουμα, ε αναρωτιεμαι μηπως εκει ξεκιναει το προβλημα.

    “Σοσιαλισμος με δημοκρατια και ελευθερια” που λενε και οι Συνασπισμενοι συντροφοι ειναι το ζητημα.

    Like

  3. chrisvet says:

    Πουθενά οι θέσεις του ΚΚΕ για το συνέδριο δεν αναφέρονται σε σταλινισμό και δικαίωσή του.
    Μια τέτοια ανάγνωση των θέσεων θυμίζει “Πρετεντέρη” άντε και “Φυντανίδη”
    Το ΚΚΕ απλά αναλύει με οικονομικούς και πολιτικούς όρους την εποχή του “30 στο πλαίσιο της οικοδόμησης πρωτόγνωρα του σοσιαλισμού σε συνθήκες περικύκλωσης και συσωρευτικής( κατά Μαρξ-πολιτική οικονομία) υστέρησης.
    Η ανάλυση εάν δικαίωνε γενικά τον Στάλιν ή γενικά τον καταδίκαζε θα θύμιζε για μένα το ΚΚΕ του “70 – “80. Δηλαδή το ΚΚΕ των Αλαβάνου κλπ……..
    Ποντίκια δηλαδή που την κάναν όταν σφίξαν οι κώλοι…. για να ανακαλύψουν τον σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο .
    …και να μας πείσουν ότι ο ιμπεριαλισμός έχασε την επιθετική του φύση
    …και η ειρηνική συνύπαρξη εργατών-αφεντικών είναι σοσιαλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο.
    …και το MAASTRICH…
    το σύμφωνο σταθερότητας…., η λευκή βίβλος…., η πράσινη βίβλος…, η Λισαβώνα.. , η συνθήκη BOLKENSTEIN…, το ευρω

    Like

  4. chrisvet says:

    ……συνέχεια
    είναι η εποχή του ρεαλισμού. Της μετά ιστορίας πολιτική.
    Και μόλις ο φιλελευθερισμός έφτασε στα όρια της κρίσης συσώρευσης….
    ο ΣΥΡΙΖΑ ξαναμίλησε για κίνημα, Μάρξ, σοσιαλισμό κλπ.
    Μόνο που δεν τον προσδιόρισε αυτόν τον σοσιαλισμό.
    Μήπως συντρόφισα Ρόζα αυτό λέγεται ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΣ?
    Μήπως η αντι-σταλινική ρητορεία κρύβει τις φλύκτενες όταν ακούτε για σοσιαλισμό?

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s