Το ανηθικον του συνδικαλισμου

Καθε φορα που θελω να γραψω για αυτους τους ερμους τους φιλελευθερους νιωθω ενοχες. Απο τη μια, το να γραφω εδω για τετοια πραγματα ειναι πρακτικα “preaching to the choir“. Απο την αλλη, με τους φιλελευθερους ειναι παρα πολυ ευκολο να την πατησει κανεις και να καταντησει να αντιμαχεται “strawman arguments“. Αλλα μιας και εδω στο Τοροντο βρισκεται σε εξελιξη μια μακροχρονη (52η μερα σημερα 27/12) απεργια συναδελφων μου, στο York University, και μιας και το δικο μας συνδικατο στο University of Toronto, μετα απο ψηφοφορια εχει παρει “mandate to strike“, ας το παρει το ποταμι.

Αυτο που με στραβωνει ιδιαιτερα με τους φιλελευθερους ειναι το πώς δηλωνουν οτι η αντιθεση σε αυτο που εκεινοι ονομαζουν “οικονομικη ελευθερια” ειναι στην πραγματικοτητα καποιου ειδους ιβιλ αντιθεση στην ιδια την ελευθερια του ανθρωπου καθαυτη. Οπως εχει κορωνιδα ο Ανδριανοπουλος στο (κιτς) σαιτ του: «Πολεμούν την Ιδέα της Ελευθερίας Οχι Επειδή Είναι Λαθεμένη, Αλλά Ακριβώς Επειδή Είναι Σωστή». Την ιδια στιγμη βεβαια, με τη λεξη “ελευθερια” εννοουν ο,τι αυτοι γουσταρουν, απαιτωντας ομως τον σεβασμο που απο μονη της εχει η ιδεα της ελευθεριας για αυτο το δικο τους κατασκευασμα.

Χαρακτηριστικο σημειο που φαινεται ξεκαθαρα οτι αυτο το κατασκευασμα τους δεν εχει καμια σχεση με την ελευθερια την ιδια ειναι η σταση τους απεναντι στην οργανωμενη εργασια, με αλλα λογια απεναντι στον συνδικαλισμο. Αν παρει κανεις στοιχειωδως στα σοβαρα οσα γραφονται στο αντιστοιχο αρθρο στη wikipedia, η αντιθεση τους στον συνδικαλισμο προερχεται απο τους ιδιους τους Ιμαμηδες (με την Σιιτικη εννοια) τους, τον Φριντμαν και τον Χαγεκ. Ο συνδικαλισμος, λενε, προκαλει στρεβλωσεις στην αγορα, δημιουργει πληθωρισμο, προκαλει ανεργια.

Ανεκδοτολογικα, να προσθεσω κατι που μου εκανε εντυπωση τις πρωτες μερες μου εδω στο Τοροντο, κατα τη διαρκεια του orientation για τους teaching assistants, τους “βοηθους” οπως ονομαζονται στα Ελληνικα πανεπιστημια. Στο τελος της παρουσιασης του επικεφαλης του προγραμματος, πηρε το λογο η εκπροσωπος του συνδικατου μας, την τοπικη 3902 του Canadian Union of Public Employees (CUPE3902),  για να μας πει λιγα λογια για το συνδικατο. Μη φανταστειτε τιποτα ΕΑΑΚιλες (“συναααααδελφοι!!”), η γυναικα μας εξηγησε για το dental plan μας, για τη δυνατοτητα να κανουμε complaint αν μας ξεθεωσει το αφεντικο μας και μας εκανε και μια ενημερωση για την πορεια των διαπραγματευσεων που κανει αυτην την περιοδο το συνδικατο με τη διοικηση του πανεπιστημιου για  “μισθολογικα και θεσμικα αιτηματα του κλαδου” (γουσταρω κλαδο λεμε).

Στο λαντς αμεσως μετα, καθομασταν στο τραπεζι καμια δεκαρια φρεσμεν μεταπτυχιακοι. Ως νεωψ, δε μιλαγα, ειχα μονο στησει αυτι να κοψω κλιμα. Ε, και εκει φανηκε πώς εδω στον Υπαρκτο Νεοφιλελευθερισμο, η ρηγκανια εχει γινει θρησκεια, απο το απλο γεγονος πως οι συναδελφοι αρχισαν ολοι να σχολιαζουν την αντιπροσωπο του συνδικατου.  Το μαντρα ηταν οτι οι συνδικαλιστες μας κοροιδευουν και μας τρωνε τα λεφτα γιατι εχουν αυτοι δικα τους συμφεροντα και δεν νοιαζονται για τα δικα μας συμφεροντα και οτι κοιτανε μονο την παρτη τους, και οτι οι αχορταγοι ζητανε συνεχεια λεφτα απο το καημενο το πανεπιστημιο και παει λεγοντας. Παρομοια επιχειρηματα εμφανιστηκαν και στη mailing list των grads τον καιρο που υπηρξε ενας μινι δημοσιος διαλογος σχετικα με την ψηφοφορια για την απεργια μας.

Δε μιλησα καθολου, μονο στο τελος εκανα μια απλη παρατηρηση, οτι ρε παιδια, οτι συμφεροντα να εχουν, αμα πετυχουν το στοχο τους και παρουν παραπανω φραγκα απο το Πανεπιστημιο, θα παρουμε ολοι μας παραπανω φραγκα οποτε γιατι τετοιο σκαλωμα (με σπαστο αγγλικο να φαινεται οτι ειμαι απο χωριο). Δεν ειπα τιποτα ουτε για ταξικες συνειδησεις, ουτε για συνδικαλισμους, ουτε τιποτα. Στο απλο, χυδαιο επιπεδο: πιο πολλα φραγκα ρε παιδι μου. Η απαντηση που πηρα, ηταν ενα ψιλομουδιασμενο “καλα ναι δικιο εχεις, αλλα και αυτοι οι συνδικαλιστες…”

Τετοιου ειδους νοοτροπιες οταν εχουν φτασει στον απλο κοσμο, δεν ειναι συνειδητες ιδεολογικες τοποθετησεις (ιδεολογια με την παραδοσιακη εννοια). Αντιθετα, προκειται για πραγματα που εχουν φτασει στο σημειο να ειναι  κομματι της ηθικης τους (ιδεολογια με την ζιζεκιανη εννοια). Για τους συναδελφους μου, ειναι σωστο να σε νοιαζει πού θα βρει λεφτα το πανεπιστημιο (μηπως να εκοβε το μπονους του προεδρου? οεο?) και ειναι λαθος να ζητας, λαθος να διεκδικεις. Οι συνδικαλιστες ειναι τεμπεληδες και συμφεροντολογοι. Ουσιαστικα δεν ειναι παρα η εμπεδωση της ιδεολογιας της “σκληρης δουλειας”: μονο απο την ατομικη σου “σκληρη δουλεια” ειναι ηθικο να βελτιωσεις τις οικονομικες σου συνθηκες. Αν διεκδικεις κατι συλλογικα, αυτο ειναι τεμπελια (αποφευγεις την “σκληρη δουλεια”) και προκαλει “τεχνητα” (νατος ο Φριντμαν) αποτελεσματα.

Εδω ειναι το ζουμι της φιλελευθερης αντιδρασης στον συνδικαλισμο. Η “σκληρη δουλεια” που -φυσικα- ειναι ατομικη υποθεση: εσυ ο εργαζομενος πρεπει να δουλεψεις περισσοτερο και “σκληροτερα” απο τον συναδελφο σου. Αυτος ειναι ο μονος ηθικος τροπος να βελτιωσεις την οικονομικη σου κατασταση. Τα υπολοιπα, αφου δεν εχουν “σκληρη δουλεια” ειναι τεμπελια και αρα ανηθικα.

Περα απο τις προφανεις θεωρητικες τρυπες αυτης της στασης, θα μπορουσα να δεχτω αυτη τη θεση σαν μερος μιας εσωτερικα τουλαχιστον συνεκτικης θεωρησης του κοσμου αν οι φιλελευθεροι αφηρμοζαν τα ιδια κριτηρια και για το Υπερτατο Ιερο Ον τους, τον Επιχειρηματια. Στη φιλελευθερη μυθολογια, ο Επιχειρηματιας ειναι εκεινο το δραστηριο μελος της κοινωνιας που προσωποποιει την “σκληρη δουλεια”: παιρνει ρισκο επενδυοντας το χρονο και τα λεφτα του και αυτοδικαια επιβραβευεται απο τα κερδη.

Ο Επιχειρηματιας κανει τη μεγαλυτερη χαρη στους εργαζομενους, τους γλυτωνει απο την ανεργια και τους δινει δουλεια. Οι μισθοι καθοριζονται απο την προσφορα και τη ζητηση αναλογα με τις συνθηκες και τις προοπτικες που προσφερει ο Επιχειρηματιας. Ολα τελεια. Ενα σημειο που χανεται βεβαια εδω ειναι ο βαθμος προσωπικης εμπλοκης. Βλεποντας τη σχεση εργασιας σαν ενα απλο συμβολαιο που δημιουργειται ή λυεται ελευθερα, οι φιλελευθεροι αγνοουν επιδεικτικα πως οι συνεπειες απο τη λυση του συμβολαιου για τον εργαζομενο ειναι το καθημερινο του ψωμι, για τον Επιχειρηματια καποιο ποσοστο στα κερδη του. Αυτο δηλαδη που αγνοειται επιδεικτικα ειναι πως η σχεση εργασιας ειναι και σχεση εξουσιας.

Επιπλεον, μιας και κανενας απο τους “σοβαρους” φιλελευθερους δεν αμφισβητει πρακτικα την ιδεα της Εταιρειας, ουσιαστικα αναγνωριζουν στον Επιχειρηματια ενα προνομιο που δεν αναγνωριζεται στον εργαζομενο. Μεσα απο την Εταιρεια, ο Επιχειρηματιας μπορει να παλατζαρει το προσωπικο του ρισκο. Επισης, οντας απλως ενας “μετοχος” κανεις δεν εχει το δικαιωμα να τον δακτυλοδειξει για τις καφριλες που γινονται στο ονομα της Εταιρειας. Ο Επιχειρηματιας, μεσα απο την ιδεα της Εταιρειας απολαμβανει την επιβραβευση του κεφαλαιου του, αποφευγοντας εντελως το ρισκο αλλα και την ηθικη διαπομπευση οταν τα πραγματα πανε στραβα.

Στη φιλελευθερη μυθολογια τελοσπαντων, ενω προβλεπεται ενα μεσο για συλλογικη δραση για τους Επιχειρηματιες και ενω η δικη τους πλεονεξια αναγεται σε ηθικη επιταγη και στοχος του οποιου η επιδιωξη παραγει καλα πραγματα για την κοινωνια, το αντιστοιχο οχημα συλλογικης δρασης των εργαζομενων καταδικαζεται σαν ανηθικο, τεμπελικο και τεχνητο.

Ο εργαζομενος που απεργει κρατα ομηρο την κοινωνια. Ο Επιχειρηματιας που κανει λοκαουτ υπερασπιζεται τους μετοχους του. Η “πλεονεξια” του εργαζομενου να επιδιωκει μεγαλυτερο κερδος απο την εργασια του μεσα απο συλλογικη δραση ειναι ανηθικη και τεμπελικη. Η πλεονεξια χωρις εισαγωγικα του Επιχειρηματια να κανει το ιδιο ειναι το υπερτατο παραδειγμα καπιταλιστικης ηθικης…

Disclaimer: No liberals were harmed during the production of this article.

Το ανηθικον του συνδικαλισμου

9 thoughts on “Το ανηθικον του συνδικαλισμου

  1. Πολύ σωστά αυτά που γράφεις, με παρόμοιο τρόπο αντιλαμβάνομαι και εγώ τα πράγματα.

    Από την άλλη είναι απογοητευτικές οι διαπιστώσεις που κάνεις (όσο και αληθινές). Όταν τους είπες ότι “..ναι ρε παιδιά αλλά αν το συνδικαλιστής κερδίσει τα φράγκα;;..” το έκανες για να μιλήσεις στη γλώσσα τους αλλιώς είτε δεν θα σε άκουγαν, είτε θα σε θεωρούσαν γραφικό.

    Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα, ότι δηλαδή οι φιλελεύθερες αντιλήψεις στην οικονομία έχουν επιβάλλει πλέον τη γλώσσα τους. Εκατοντάδες τμήματα οικονομικών βγάζουν κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες απόφοιτους που γράφουν στις εφημερίδες, εργάζονται σε επιχειρήσεις μιλάνε με άλλους σε μια γλώσσα που είναι η γλώσσα του φιλελευθερισμού.

    Υπάρχουν δύο τρόποι αντιμετώπισης του θέματος. Ο ένας είναι να πολωθεί κάποιος σε μια άκρη μιλώντας τη γλώσσα του χωρίς να τον καταλαβαίνει κανένας και ο δεύτερος να θίγει με τη γλώσσα του συστήματος τα στραβά του συστήματος.

    Μπορεί κάποιος να περιγράψει μαρξιστικές ιδέες χωρίς να καταλάβει κανείς ότι αναφέρεται σε αυτές. Ή μπορεί να αμφσβητεί την εξουσία χωρίς να αναφερθεί καθόλου στον αναρχικό χώρο.

    Από ένα επίπεδο βέβαια και πέρα για όσους καταλάβουν κάποια πράγματα τα υπόλοιπα πρέπει να λέγονται με το όνομά τους.

    Τέλος όπως ανέφερα παραπάνω το κύριο πρόβλημα είναι η γλώσσα, η λογική του συστήματος που στηρίζεται στο δήθεν μονοπώλιο του ορθολογισμού. Χρειάζεται μεγάλη υπομονή από τον κάθε έναν για να συζητήσει και να αντικρούσει πράγματα που αποτελούν πλέον στερεότυπα στα μυαλά των ανθρώπων. Μερικές φορές όταν τα στερεότυπα είναι μεγάλα χρειάζονται και κάποια σοκ.

    Like

  2. heck says:

    πολύ εμπεριστατωμένα αυτά που λές, συγχαρητήρια. Ειλικρινά το λέω.
    Στις χώρες του υπαρκτού Νεοφιλελευθερισμού δεν απαγορεύεται ο συνδικαλισμός και η συλλογική διεκδίκηση. Απλά είναι αποδυναμωμένα σε σχέση με ότι ισχύει στην ηπειρωτική Ευρώπη. Η αλήθεια είναι πως όταν η Θατσερ αποφάσισε να συντρίψει τους ανθρακορύχους, ο συνδικαλισμός τους είχε καταντήσει αηδία και εκβιασμός αφού απαιτούσαν το κράτος να επιδοτεί τα αενάως ζημιογόνα ορυχεία τους.

    Και ο παραλληλισμός που κάνεις εταιρια– συνδικαλισμός δεν είναι σωστός. Το σωστό είναι καρτελ επιχειρήσεων– συνδικαλισμός. Τα καρτέλ όμως απαγορεύονται δια νόμου και κυνηγούνται με τεράστια πρόστιμα.

    Ο συνδικαλισμός-και σωστά- δεν έχει την ίδια αντιμετώπιση.

    Κάτι άλλο συναφές είναι ο κατώτατος νομιμος μισθός-minimum wage. Αν και θεωρώ τον εαυτό μου νεοφιλελευθερο, είμαι υπερ, και το επιχείρημα ότι μειώνεται η απασχόληση, είναι πολύ αμφισβητησιμο εμπειρικά. http://en.wikipedia.org/wiki/Minimum_wage#Card_and_Krueger

    Μάλιστα οι χώρες αυτές του Υπαρκού Νεοφιλελευθερισμού έχουν και υψηλές ελάχιστες αμοιβές δια νόμου. Νομίζω στον Καναδά είναι γύρω στα 8-9 Καναδέζικα δολάρια την ώρα, στην Αγγλία 6 λίρες, στην Ιρλανδία 8-9 Ευρώ, στις ΗΠΑ 6-7 δολλάρια. Περισσότερα από τα 33 ευρώ κατώτατο ημερομίσθιο για 8ωρο στην Ελλάδα, και περισσότερα απο τα μερικά σεντς την ώρα που κερδίζει κάποιος στην Κούβα ή οσα κέρδιζε σε πρωην σοσιαλιστικές χώρες. Νομίζω πως θα συμφωνήσεις και εσύ πως τελικά το υπαρκτό είναι που μετρά και όχι η θεωρία.

    Και τέλος ο Ρηγκαν δεν είναι και το καλύτερο παραδειγμα νεοφιλελευθέρου, γιατί με τεράστια ελλειμματα παραβίασε τη βασική αρχή του νεοφιλελευθερισμού για ισοσκελισμένο προυπολογισμό. Μονη δικαιολογία έχει τον Ψυχρό πόλεμο…

    Like

  3. Καταπληκτική η παρουσίαση!

    Σημειώνω ιδιαίτερα την θρησκειοποίηση του επιχειρείν, τον μητροπολίτη-επιχειρηματία, την αποθέωση του ατομικού αγώνα, τις ενοχές για το αμάρτημα του συν-δικαλισμού, τη διαστρέβλωση της έννοιας της ελευθερίας.

    Αμάν σε τι πολιτισμό μεγαλώνουμε εμείς και τα παιδιά μας, αφού εμείς ως “επαρχιώτες και ανατολίτες’ έχουμε ενοχές για τη δική μας όραση στη ζωή με είναι κοινοτική κατά βάθος και “ενάντια στη θρησκεία (της κτίσης)…

    Καλές γιορτές για το δωδεκαήμερο φίλε μου!

    Like

  4. zaper01 says:

    Το εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι η διαπίστωση ότι υπάρχουν 2 κυρίαρχες οπτικές γωνίες. Φυσικά σε ένα τέτοιο θέμα δεν υπάρχει τρόπος προσδιορισμού της σωστής με αντικειμενικά κριτήρια (κάποιο εργαλείο μέτρησης κλπ). Κάποιοι ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ στην μία και κάποιοι ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ στην άλλη …. και θα τολμήσω …. όπως υπάρχουν Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι σε αυτό τον κόσμο….. Η δαιμονοποίηση των μεν ή των δε, δεν εξυπηρετεί την κοινωνία μας.

    Like

  5. Χαμογελούσα όσο το διάβαζα, επειδή αισθάνομαι ότι μαθαίνεις τον κόσμο.🙂

    Περισσότερο από θέμα “πίστης” ή ιδεολογίας, είναι ζήτημα κοινωνικής ανατροφής: έχουν μεγαλώσει σε μια διαφορετική κουλτούρα που έχει προκύψει από συγκεκριμένη πολιτικο-κοινωνικό-οικονομική σχέση. Και ξαφνικά, προέκυψες εσύ.

    Σαν να λέμε “από άλλο πλανήτη”.🙂

    Κάποια στιγμή, θα διαπιστώσεις ότι η αλήθεια είναι πάντα στη μέση.

    Like

  6. zaper01 says:

    @espoir

    Aν εννοούσες εμένα, χαίρομαι που φαίνομαι από άλλο πλανήτη.

    Πιστεύω ότι για να παρατηρήσεις σωστά μία κατάσταση πρέπει να πάρεις απόσταση από τα γεγονότα. Να απαλλαγείς από τα πιστεύω σου και να παρατηρείς αντικειμενικά (όσο γίνεται) …. Όπως θα έκανε κάποιος από άλλο πλανήτη

    Εν προκειμένω, συμφωνώ με αυτά που λες, προτιμώ όμως εγώ να ρωτώ και να τα απαντούν άλλοι…..

    Πάντα προσπαθώ να μαθαίνω τον κόσμο.

    Like

  7. Να, αυτα παθαινει κανεις αμα ποσταρει σεντονια! Του απαντανε με σεντονια που εχουνε μεσα ενα σωρο ωραια και ενδιαφεροντα πραγματα και αντε μετα να απαντας!!

    Καταρχην, ευχαριστω για τα καλα λογια. Θα κανω μερικες μικρες μικρες παρατηρησεις, οχι πολλα πολλα.

    GreekRider, ισχυει αυτο που λες, και εχει να κανει και με αυτο που λεει συνεχεια ο βα.αλ (ή το Βυτιο? ή ο “ποιηση στη σκαλα”? βαριεμαι να ψαξω…) στο μπλογκ του, οτι πρωτα πρεπει να ειμαστε οι εαυτοι μας και μετα οι ιδεολογικες μας περιχαρακωσεις (μη εννοωντας προφανως καποια νιου ειτζ χαζοχαρουμενια).

    Heck, επιμενω στη συγκριση συνδικατων με εταιρεις και οχι με καρτελ. Το λεω αυτο γιατι νομιζω οτι η οπτικη σου ειναι “εγκλωβισμενη” στα πλαισια οσων αναφερονται στο The Corporation, δηλαδη στη θεωρηση της Εταιριας θεωρειται σαν νομικο (και σιγα σιγα και πολιτισμικο, οπως περιγραφει η Naomi Klein) Προσωπο. Για τους μισθους, θεωρω οτι αυτου του ειδους οι συγκρισεις αγνοουν εντελως την ιστορικοτητα, οτι δηλαδη στις Δυτικοευρωπαικες χωρες υπηρξε τεραστια συσσωρευση πλουτου απο την αποικιοκρατια. Και τελος, για τον Ρηγκαν, ε, νταξ.

    Μανιταρη, καμια ενοχη!!🙂 Καλη Πρωτοχρονια!

    Ζαπερ, δεν ειναι τα παντα σχετικα, και δεν ειναι θεμα “πιστης”. Το να αναγονται τελικα οι πολιτικες (και οικονομικες και κοινωνικες) διαφορες σε “νοοτροπιες” και “πιστεις” ειναι ακριβως αυτο που ο Ζιζεκ ευστοχα περιγραφει σαν τη συγκλιση του Φουκουγιαμικου “τελους της ιστοριας” με τον “πολεμο των πολιτισμων” του Χαντινγκτον. Οτι δηλαδη η αντιληψη της πολιτικης σαν συγκρουση “νοοτροπιων” και “πολιτισμων” ειναι ακριβως η πολιτικη του “τελους της ιστοριας”, δηλαδη της ολοκληρωτικης υποταγης στον καπιταλισμο.🙂 (Απο εκει και περα, καμια δαιμονοποιηση.)

    Συντροφισα Espoir, μας λειψατε!!!🙂 🙂

    Like

  8. heck says:

    Παντως ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Ιρλανδία, όχι μόνο δεν είχαν αποικίες, αλλά οι ίδιες ήταν αποικίες μιας χώρας την οποία πλέον έχουν ξεπεράσει σε ευημερία. Και η Δυτική Γερμανία δεν είχε καμία απολύτως αποικία όταν από τα ερείπια έκανε το οικονομικό της θαυμα, το ίδιο και η Ιαπωνία, τη στιγμή που οι αποικιοκρατικές δυνάμεις Γαλλία-Αγγλία παλευαν μάταια για να καθυστερήσουν την αναποφευκτη αποαποικιοποιηση.

    Αυτό για να μην δημιουργούμε εντυπώσεις ότι η ευημερία της Δυσης χτιστηκε από το αίμα και τον ιδρωτά των αποικων…

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s