Βυζαντινο ελεφαντοδοντο

Προχτες ηταν η επετειος της δευτερης αλωσης της Κωνσταντινουπολης. Μιας και εκανα την κακη αρχη στο προηγουμενο ποστ να ανεβασω “γκαλερι” απο φωτογραφιες, δεν πειραζει αμα κανω παλι το ιδιο σημερα για επετειακους λογους, ε? Σημερα λοιπον, το μενου εχει βυζαντινα σκαλιστα απο ελεφαντοδοντο.

Θεωρω οτι στα σκαλιστα απεικονιζεται πολυ καλα η συνεχεια της υστερης ελληνιστικης-ρωμαικης συνθεσης με την νεωτερη ρωμιοσυνη. Επιπλεον, τα σκαλιστα εχουν εναν πανεμορφο μεταβατικο χαρακτηρα, που ακριβως επειδη ειναι μεταβατικος ειναι πολυ ενδιαφερων. Επελεξα σκαλιστα απο ελεφαντοδοντο και οχι εν γενει γλυπτικη, για δυο λογους: το ελεφαντοδοντο δειχνει τον πλουτο και την ισχυ της Αυτοκρατοριας, και τελοσπαντων μου αρεσει παρα πολυ πώς το ελεφαντοδοντο μπορει να παιρνει χρωματα αναλογα με το φως!

Λινκ στην πηγη της καθε φωτογραφιας, κανοντας κλικ πανω της, αδεια απο κατω, εκτος και ειναι στο public domain.

Οι αγιοι Ακακιος και Θεοδωρος, 11ος αιωνας. Η ποζα τους ειναι λιγο αστεια, με το ποδαρακι το δεξι μπροστα και οι δυο και το ψηλα-τα-χερια το οποιο προφανως πρεπει να ειναι οτι ευλογουν, αλλα αμα τους δεις μαζι ειναι σαν να βρισκονται στη μεση καποιου χορευτικου. Υποθετω οτι οι τρυπουλες πρεπει να ειναι απο καποια χρυσα(?) προσθετα, οπως εχουμε τα ταματα στις εικονες.

αδεια CC-by

Ο μηνας Σεπτεμβριος, 10ος αιωνας. Παρατηρηστε ποσο πολυ η ενδυμασια, η ποζα και η συνολικη συνθεση θυμιζει κλασσικο κομπαρσο σε βυζαντινη εικονα (πχ της Γεννησης).

Ενας αρχαγγελος σε λεβεντικη αυτοκρατορικη ποζα, 6ος αιωνας. Η επιγραφη απο πανω ειναι “Δεχου παροντα και μαθων την αιτιαν” (ημιμαθης μεταφραση: “να δεχεσαι τα πραγματα ακομα και οταν ξερεις τις αιτιες τους”). Το εξωφρενικο ειναι οτι αυτην την επιγραφη την θυμαμαι απο το κατω κατω μερος του ιστολογιου του Πετεφρη. Το ακομα πιο εξωφρενικο ειναι οτι αμα την γκουγκλισω οι μονες αναφορες που βρισκω ειναι σε σχεση με τον συγκεκριμενο αρχαγγελο και με το ιστολοι του Πετεφρη. Οποια κοσμικη συμπτωσις?

αδεια CC-by-sa

Ο πολλα βαρυς κυριος Φλαβιος Φηλιξ, 5ος αιωνας. Προσεξτε λεπτομερεια στην αποδοση της επισημης ενδυμασιας.

αδεια CC-by-sa

Ναι, προκειται για βυζαντινο σκαλιστο, οχι (παγανιστικο) ρωμαικο, ελληνικο ή περσικο κι ας εχει το βυζι εξω, τον φτερωτο Ερωτα στον ωμο και τον Πανα παρα ποδας. Προκειται για την αυτοκρατειρα Αριαδνη, συζυγο δυο παρακαλω αυτοκρατορων, του Ζηνωνα και του Αναστασιου Α’. Γητευτρα, οχι αστεια. Μερικες ακομα γενικοτερες ιστορικες λεπτομερειες: επι βασιλειας Ζηνωνα κατερρευσε η Δυτικη Ρωμαικη Αυτοκρατορια, ο Ζηνωνας ηταν επισης εκεινος που καθιερωσε το Αυτοκεφαλο της Εκκλησιας της Κυπρου, ενω ο μονοφυσιτης Αναστασιος εχει το παρατσουκλι “δικορος” γιατι το ενα ματι του ηταν μαυρο και το αλλο γαλανο. Μετα τον θανατο του Ζηνωνα (ο μυθος λεει οτι μετα την ταφη του, για τρεις μερες ακουγονταν απο τον ταφο του κραυγες για βοηθεια, αλλα κανενας δεν ενδιαφεροταν να τον σωσει –τοσο δημοφιλης ηγετης), ηταν η Αριαδνη που επελεξε τον Αναστασιο για συζυγο της και αυτοκρατορα. Ιστορια ρε, οχι αστεια! Το σκαλιστο ειναι απο τις αρχες του  6ου αιωνα.

Οι αποστολοι Ιακωβος, Ιωαννης, Πετρος, Παυλος και Ανδρεας με ευπρεπεστατο παρουσιαστικο αξιοπρεπεστατων κυριων διδασκαλων. Θα μπορουσα χαλαρα να τους φανταστω σαν keynote speakers σε καποιο συνεδριο θεωρητικης πληροφορικης, να συζητουν χαλαρα στους διαδρομους. 10ος αιωνας.

6ος αιωνας. Ο εικονιζομενος θριαμβευτης αυτοκρατορας ειναι ειτε ο Ιουνστινιανος ειτε ο Αναστασιος Α’ , δευτερος συζυγος της Αριαδνης που αναφεραμε νωριτερα. Ωραια η λεπτομερεια στους βαρβαρους με τα τροπαια αποκατω και του βαρβαρου σκλαβου στο πισω μερος του αλογου. Με τα συμβολα δεξια και αριστερα του Χριστου στην κορυφη δεν ξερω τι γινεται. Για το μισοφεγγαρο δεξια, ισως ειναι το σημα της πολης του Βυζαντιου?

Ο ποταμος Νειλος, απο την βυζαντινη Αιγυπτο, του 6ου ή 7ου αιωνα.

αδεια CC-by-nc-sa

Ο Χριστος ευλογαει τον Οθωνα Β’ Αυτοκρατορα της Αγιας Ρωμαικης Αυτοκρατοριας, και την συζυγο του Θεοφανώ, ανιψια του Ιωαννη Α’ Τσιμισκή, του 10ου αιωνα. Η κυρια Θεοφανω παντρευτηκε τον Οθωνα για διπλωματικους λογους, και μετακομισε στην Γερμανια, οπου οι ντοπιοι την αντιπαθησαν αμεσως για την Ελληνικη ντεκαντανς της: εκανε μπανιο καθε μερα (τσκ τσκ τσκ), και σαν αυτοκρατορισα φορουσε πολυτελη φορεματα και κοσμηματα (ξανατσκ τσκ τσκ). Το μεγαλυτερο επιτευγμα της ομως ηταν οτι (επαν-)εισηγαγε το …πηρουνι στην Δυτικη Ευρωπη!

αδεια CC-by-sa

Αφησα το ομορφοτερο απολα για το τελος:

Ενας αγιος Θεοδωρος, του 10ου αιωνα. Οσο το κοιταω τοσο περισσοτερο μενω αφωνος απο τις απιστευτες γραμμες και καμπυλες της συνολικης συνθεσης. Απιστευτα κομψο πραγματακι!

Βυζαντινο ελεφαντοδοντο

7 thoughts on “Βυζαντινο ελεφαντοδοντο

  1. Εξαιρετική συλλογή! ας σημειώσω ότι τελευταία ερμηνεύω αλλοιώς το κόκκαλο με τον άγγελο:

    δέξου την παρουσία του ακόμη κι άν μάθεις την αιτία της: ήρθε να σε πάρει…

    Like

    1. Τουλαχιστον βαλτον κατω μπας και τον νικησεις στο σκακι ντε.

      Btw, θα’θελα να διαβαζα την ιστορια πώς τον πρωτοπετυχες και πώς κατεληξες να εχεις την ατακα σαν σλογκαν στο ιστολοι σου.🙂

      Like

  2. Σιγά μη τον νικήσω στο σκάκι…
    Εδώ με τον εαυτό μου παίζω και χάνω μονίμως.
    Η ατάκα ήταν συνδυασμός: ήξερα τον ελέφα από κάποιο βιβλίο περί Βυζαντίου της δεκαετίας του 60, Kreutheimer ή Grabar, και ακολούθησε σε κανα χρόνο,ένα λήμμα από την Σούδα, ανέκδοτο του Πομπήιου που τέλειωνε: “θα δεχθώμεν τα παρόντα ώς έχουν”.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s