Ιστορικό των πρώτων χρόνων του Εργατικού Συλλόγου Μοντρεάλ

(Πηγή)

Συνθήκες που οδήγησαν στην ίδρυση του Εργατικού Συλλόγου

Μετά τον πόλεμο, τις δεκαετίες του ’50 και ’60 είχαμε το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα απ’την Ελλάδα προς τις χώρες υποδοχής, Αυστραλία, ΗΠΑ, Καναδά και Γερμανία. “Ευλογία Θεού” είπαν οι τότε πολιτικοί κρατούντες αυτή την αιμορραγία.

Ο Καναδάς χρειαζόταν εργατικά χέρια και έκανε συστηματική καμπάνια για να προσελκύσει εργάτες. Αυτοί έπρεπε να είναι λευκοί και κατά προτίμηση χριστιανοί, άρα Ευρωπαίοι, να ήταν νέοι και υγιείς με λευκό ποινικό μητρώο. Για τους Έλληνες, μια και έβγαιναν από τον εμφύλιο πόλεμο, έπρεπε να έχουν και πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων (τα πιστοποιητικά αυτά έπαψαν να τα ζητούν γύρω στο 1964-65).

Η Υπηρεσία Μετανάστευσης του Καναδά έταζε σίγουρη δουλειά και καλή ζωή. Ξεκαθάριζαν στους υποψήφιους πως δεν τους εγγυώνται πως θα εξασκήσουν το επάγγελμά τους και διάλλεγαν τους καλλίτερους. Όταν όμως οι μετανάστες έφταναν εδώ, δεν υπήρχε καμία Υπηρεσία Υποδοχής που να διευκόλυνε την εγκατάσταση και προσαρμογή τους.

Τις χιλιάδες κοπέλλες που έρχονταν σαν υπηρέτριες, τις φιλοξενούσαν λίγες μέρες στους κοιτώνες του κέντρου μεταναστών του St-Paul-l’Ermite, στο σημερινό Repentigny, Ανατολικά του Μόντρεαλ.

Κάθε πρωί, τις έφερναν στην εκκλησία της Αγίας Τριάδας, όπου πήγαιναν οι κυρίες που χρειάζονταν υπηρέτρια και διάλεγαν. Από κει και πέρα, η τύχη τους ήταν στα χέρια του Θεού και των αφεντικών τους.

Γυναίκες και άνδρες, ακόμη και κείνοι που ήταν ειδικευμένοι ή μορφωμένοι, έκαναν τις δουλειές που κάνουν πάντα οι μετανάστες, δουλειές χειρωνακτικές, ασυνδικάλιστες και κακοπληρωμένες. Καθαρισμός κτιρίων, εστιατόρια, εργοστάσια ρούχων.

Είχαν ν’αντιμετωπίσουν εκτός από το βαρύ κλίμα, ένα σωρό άλλα προβλήματα, όπως άγνοια της γλώσσας και των δικαιωμάτων τους, τη μοναξιά, τις άσχημες συνθήκες εργασίας, την έλλειψη κοινωνικής ασφάλισης και ιατρικής περίθαλψης (το Σύστημα συντάξεων του Κεμπέκ άρχισε το 1966 και η δημόσια ιατρική περίθαλψη το 1969) και τόσα άλλα.

Ακόμη έπρεπε να στείλουν χρήματα στους δικούς τους στη πατρίδα, να κάνουν πρόσκληση στ’άλλα μέλη της οικογένειας, να στήσουν νοικοκυριό. Για οικονομία, μοιράζονταν συχνά το ίδιο σπίτι δυο οικογένειες. Δούλευαν με βάρδιες, άλλος μέρα άλλος νύχτα, για να προσέχουν και τα παιδιά. Που καιρός να μάθεις τη γλώσσα αλλά και που λεφτά.

Στο Μόντρεαλ, εκτός από τα παραπάνω, είχαν να αντιμετωπίσουν και την αρνητική συμπεριφορά των παλιών, ελληνικής καταγωγής μεταναστών, που είχαν εγκατασταθεί εδώ πριν τον πόλεμο.

Οι παλιοί, εγαταστημένοι εδώ μετανάστες, είχαν αντιμετωπίσει στον καιρό τους, όπως είναι φυσικό, τα ίδια, ίσως και χειρότερα. Με τα χρόνια όμως, κατάφεραν να πετύχουν οικονομικά και είχαν δημιουργήσει μια μικρή εύπορη κοινωνία με τις μπίζνες τους, τις εκκλησίες τους, τα σχολεία τους, την Κοινότητα, ορισμένους Συλλόγους κλπ. και ζούσαν σχετικά άνετα, ενσωματωμένοι στην αγγλόφωνη κοινωνία του Κεμπέκ.

Όταν λοιπόν, μετά τον πόλεμο, άρχισαν να έρχονται απ’την Ελλάδα οι χιλιάδες των φτωχών και συχνά αμόρφωτων νέων μεταναστών, οι παλιοί τους αντιμετώπισαν με δυσπιστία και εχθρότητα.

Οι παλιοί ανησύχησαν απ’το μεγάλο αριθμό των νεοφερμένων αλλά και τις προοδευτικές ιδέες μερικών από αυτούς (παρά τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων), μήπως αλλάζοντας η σύνθεση της παροικίας, χάσουν τον έλεγχο της και ειδικότερα της Κοινότητας και έκαναν ό,τι μπορούσαν για να μη γίνει κάτι τέτοιο.

Όχι μόνο δεν καλοδέχτηκαν και δεν βοήθησαν τους νεοφερμένους συμπατριώτες τους, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά και σαν εργοδότες, τους εκμεταλλεύτηκαν με τον χειρότερο τρόπο. Όσοι έχουμε εργαστεί στις Υπηρεσίες του Εργατικού Συλλόγου έχουμε ακούσει από πρώτο χέρι πολλά περιστατικά ιδιαίτερης σκληρότητας με πρωταγωνιστές αυτούς τους θεοφοβούμενους, φιλόπτωχους και φιλάνθρωπους στυλοβάτες της παροικίας μας!

Η ανάγκη πληροφόρησης ήταν μεγάλη. Για τα μεροκάματα, τις συνθήκες δουλειάς, τους εργατικούς νόμους, τα νοίκια, το σχολείο, την υγεία, τις υπηρεσίες, τα πάντα. Το ίδιο μεγάλη ήταν η ανάγκη βοήθειας στους νεοφερμένους για να τα βγάλουν πέρα με τις διάφορες Υπηρεσίες, κυρίως όταν δεν ήξεραν τη γλώσσα. Καθώς το κράτος δεν είχε καθόλου τέτοιου είδους υπηρεσίες, έπρεπε να πληρώνουν για το παραμικρό σε διάφορους επιτήδειους.

Στο γραφείο του τότε επίτιμου Προξένου της Ελλάδας δεν υπήρχε υπάλληλος να μιλά Ελληνικά αλλά και αργότερα, όταν έγινε κανονικό Προξενείο, ήταν η περίοδος της χούντας και το χουντοπροξενείο είχε προτεραιότητα το φακέλωμα των εδώ Ελλήνων και όχι την εξυπηρέτησή τους. Όσο για την οργανωμένη παροικία, η μόνη βοήθεια που μπορούσαν να περιμένουν απ’αυτήν, ήταν η ελεημοσύνη στις εκκλησίες, από κάτι μισο-αγγλόφωνες φιλόπτωχες που φορούσαν καπελάκια και τους κοίταζαν αφ’ υψηλού!

Αυτή η ανάγκη γέννησε τον Εργατικό Σύλλογο!

Τα πρώτα χρόνια

Στις αρχές του 1971, στα πλαίσια του “Προγράμματος Ανάπτυξης” ορίστηκε επιτροπή που έκανε την αίτηση για το καταστατικό. Το καταστατικό εγκρίθηκε από τη κυβέρνηση του Κεμπέκ στις 3 Μάρτη και εκδόθηκε στις 3 Μάη 1971. Το πρώτο γραφείο ήταν στο κτίριο του YMCA, 5550 Ave du Parc.

Η πρώτη Γενική Συνέλευση έγινε στις 30 Μάη 1971, στο γυμναστήριο του YMCA. Ορίστηκε ημερομηνία εκλογών για τις 6 Ιούνη και εκλέχτηκε το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο, με πρώτο πρόεδρο τον Χαράλαμπο Ξένο.

Τους επόμενους μήνες και μέχρι το τέλος του 1971 έχει ήδη πάρει μορφή ο τρόπος δουλειάς που ο Σύλλογος θα ακολουθήσει τα επόμενα χρόνια. Τα μέλη του Δ.Σ κρατούν το γραφείο ανοικτό με βάρδιες. Αποφασίζεται να μεταφραστούν εθελοντικά εργατικοί νόμοι. Εγκρίθηκαν οι πρώτοι εσωτερικοί κανονισμοί, ορίστηκαν τα πλαίσια συνεργασίας με τους άλλους ελληνικούς οργανισμούς. Οργανώθηκε ο πρώτος χορός, στις 11-12-1971 και έγινε αίτηση για επιχορήγηση που απορρφθηκε. Ήδη μέλη του Συλλόγου είχαν αρχίσει να εξυπηρετούν τους συμπάροικους εθελοντικά.

Στις αρχές του 1972 αναλαβαίνουν εργασία οι δύο πρώτοι υπάλληλοι του Ε.Σ., δανεισμένοι από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Αρχίζει η μετάφραση του Εργατικού Κώδικα του Κεμπέκ, του νόμου του Ταμείου Ανεργίας, του νόμου των κανώνων εργασίας. Αναπτύσσονται σχέσεις με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του Κεμπέκ και αρχίζουν συνδικαλιστικά μαθήματα.

Εγκρίνεται αίτηση επιχορήγησης, στο πλαίσιο του καναδικού προγράμματος δημιουργίας εργασιών και οι υπηρεσίες του Συλλόγου αναπτύσσονται περισσότερο. Υπάλληλοι του Συλλόγου μπορούν τώρα να συνοδεύουν τους εξυπηρετούμενους σαν διερμηνείς στιε διάφορες υπηρεσίες.

Αρχίζουν και οι πρώτες παρεμβάσεις προς τις κυβερνήσεις για θέματα που αφορούν τους Έλληνες μετανάστες με το αίτημα προς την καναδική κυβέρνηση να νομιμοποιήσει τους περίπου δέκα χιλιάδες Έλληνες λαθραίους.

Ο Ε.Σ. συνεργάζεται με όλους τους ελληνικούς οργανισμούς και ιδιαίτερα με την Ομοσπονδία γονέων και κηδεμόνων, που είχε ιδρυθεί λίγο πριν τον Σύλλογο. Συνεργάζεται επίσης με την Επιτροπή δικαιωμάτων του πολίτη, τον παιδικό σταθμό, τους φοιτητικούς συλλόγους και άλλους εθνικοτοπικούς συλλόγους και συμβάλλει στην δημιουργία της Ομοσπονδίας ελληνικών σωματείων (1972). Δεν συνεργάζεται με το ελληνικό Προξενείο λόγω της χούντας και με την Κοινότητα για τον ίδιο λόγο.

Στις αρχές του 1973 στην Ελλάδα έχει φουντώσει για τα καλά η αντίσταση στη χούντα. Το Μάρτη γίνεται το 17ο συνέδριο της ΓΣΣΕ και το Δ.Σ. του Συλλόγου στέλνει τηλεγράφημα διαμαρτυρίας στις ελληνικές Αρχές για τις αντιδημοκρατικές διαδικασίες και τους διορισμένους αντιπροσώπους.

Επίσης, ύστερα από αίτημα των ελληνικών φοιτητικών συλλόγων της πόλης μας, στέλνει γράμμα συμπαράστασης στον αγώνα των φοιτητών της Ελλάδας για ακαδημαϊκές και συνδικαλιστικές ελευθερίες.

Αρχίζει η έκδοση των “Εργατικών Νέων”. Οι δουλειές είναι πολλές και ο χώρος δεν αρκεί για τις υπηρεσίες και τη λέσχη. Νοικιάζεται το κτίριο στο 5150 Ave du Parc και η μετακόμιση γίνεται το Σεπτέμβρη.

Τη χρονιά αυτή εγκρίνεται επίσης ένα πρόγραμμα δημιουργίας εργασιών, μια κοπερατίβα παραγωγής υφαντών που θα βοηθούσε συγχρόνως στην επαγγελματική κατάρτιση των εργαζομένων. Το πρόγραμμα θα κρατήσει μέρι το τέλος του 1975.

Γίνονται πολλές επιμορφωτικές και ψυχαγωγικές εκδηλώσεις : διαλέξεις, χοροί, εκδρομές, παιδικές γιορτές. Η δράση του Συλλόγου έχει καταξιωθεί στην παροικία αλλά και στη ντόπια κοινωνία.

Τα εργατικά συνδικάτα του Κεμπέκ ζητούν τη συνεργασία του Συλλόγου σε προσπάθειες συνδικαλισμού, ιδιαίτερα σε εργοστάσια όπου υπάρχουν Έλληνες εργάτες. Ο συνδικαλισμός των Ελλήνων εργαζομένων μεταναστών, σαν μέσο βελτίωσης της θέσης τους, είναι μέσα στους βασικούς σκοπούς του Ε.Σ. και το σύνθημά του είναι “Έλληνες εργάτες οργανωθείτε στα ντόπια συνδικάτα”.

Ο Σύλλογος καλείται από συνδικάτα, πολιτικά κόμματα, καναδικά μέσα ενημέρωσης και άλλους φορείς σε διάφορες συμβουλευτικές συναντήσεις, επιτροπές, συνδιασκέψεις, εκπομπές κλπ. κάθε φορά που θέλουν την άποψη των Ελλήνων μεταναστών. Μέλη του Συλλόγου συμμετέχουν και σε διάφορες ταινίες ντοκυμαντέρ, όπως στην ταινία “Voleurs de jobs” (κλέφτες εργασιών) με θέμα τους μετανάστες και “le confort et l’indiférence” (άνεση και αδιαφορία) με θέμα το δημοφήφισμα για την ανεξαρτησία του Κεμπέκ (1980).

Ύστερα από τα γεγονότα του Πολυτεχνείου στην Ελλάδα, αποφασίζεται η ματαίωση του χορού του Συλλόγου σε ένδειξη πένθους για τα θύματα της χούντας. Από τότε ο Εργατικός Σύλλογος τιμά κάθε χρόνο την επέτειο του Πολυτεχνείου, αρχικά συμμετέχοντας μαζί με άλλους Οργανισμούς-κυρίως τοπικές οργανώσεις νεολαίας πολιτικών κομμάτων της Ελλάδας και φοιτητικούς Συλλόγους- και τα τελευταία χρόνια μόνος του.

Τον επόμενο χρόνο, το 1974, μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ο Εργατικός Σύλλογος πρωτοστάτησε σε όλες τις παροικιακές κινητοποιήσεις, πορείες, εράνους κλπ. και συνέβαλε στη δημιουργία της Ελληνοκαναδικής Επιτροπής Αλληλεγγύης για την Κύπρο της οποίας είναι βασικό μέλος.

Ο Εργατικός Σύλλογος συμβάλλει στην ίδρυση του πολυεθνικού ραδιοφωνικού σταθμού Centre-Ville, που άρχισε να εκπέμπει τον Γενάρη του 1975. Από τότε ξεκίνησε και η βδομαδιάτικη εκπομπή μας “Η φωνή των εργαζομένων” στο ελληνόφωνο πρόγραμμα του σταθμού.

Ο Εργατικός Σύλλογος έχει πια κερδίσει την εμπιστοσύνη, την εκτίμηση και υποστήριξη των χιλιάδων απλών συμπατριωτών μας, που βρίσκουν στα γραφεία του πληροφόρηση και βοήθεια, όποτε τη χρειαστούν, αλλά και ένα στέκι για παρέα, συζήτηση και ψυχαγωγία.

Παράλληλα όμως, έχει ενοχλήσει το παροικιακό κατεστημένο, που δεν παραλείπει να καταφέρεται εναντίον του κακόπιστα και πειφρονητικά. Κύριοι εκφραστές αυτής της επίθεσης, ο τότε ιδιοκτήτης της εφημερίδας ΒΗΜΑ και ο ραδιοφωνικός σταθμός του Δαπέρη.

1971-1976 : 5 Χρόνια δράσης

Αυτό ήταν το σύνθημα της πέμπτης επετείου. Σ’ αυτά τα πέντε πρώτα χρόνια του ο Ε.Σ. είχε βάλει όλες τις βάσεις της δράσης της δουλειάς και της ιδεολογίας του που τον χαρακτηρίζουν μέχρι σήμερα.

Ζούμε σε μια περίοδο ιστορική για την κοινωνία του Κεμπέκ. Στις επαρχιακές εκλογές κερδίζει για πρώτη φορά το Parti Québécois, το κόμμα που σαν σκοπό έχει το διαχωρισμό του Κεμπέκ από την καναδική Ομοσπονδία και που τα πρώτα χρόνια εμφανίστηκε με μια ευνοϊκή προδιάθεση για τους εργαζόμενους.

Οι γαλλόφωνοι, τουλάχιστον οι πιο προοδευτικοί, αρχίζουν να καταλαβαίνουν πως έχουν παραμελήσει τους μετανάστες με αποτέλεσμα αυτοί να έχουν ενσωματωθεί με τους αγγλόφωνους. Έχοντας συναίσθηση πως οι μετανάστες αντιμετωπίζουν αρνητικά τόσο το διαχωρισμό όσο και την καθιέρωση της γαλλικής σαν επίσημης γλώσσας στο Κεμπέκ (είχαν αντιδράσει έντονα όταν, δυο χρόνια πριν, η φιλελεύθερη κυβέρνηση είχε καθιερώσει τα γαλλικά σαν επίσημη γλώσσα), η νέα κυβέρνηση άρχισε μια σειρά επαφές γνωριμίας με τις διάφορες μειονότητες.

Έτσι, για πρώτη φορά δεχτήκαμε στο Σύλλογο πολλές επισκέψεις υπουργών της κυβέρνησης του Κεμπέκ, στους οποίους παρουσιάσαμε τα προβλήματα και τις ανάγκες των Ελλήνων μεταναστών.

Πήραμε μέρος σε όλες τις συνδιασκέψεις με θέμα τους μετανάστες, σε συμβουλευτικές επιτροπές καθώς και σε επιτροπές εργασίας για τη συζήτηση νομοσχεδίων, όπως των ελάχιστων κανόνων εργασίας, τον αντιαπεργοσπαστικό νόμο, το νόμο για τη μετανάστευση κλπ.

Ενισχύονται οι σχέσεις συνεργασίας με τα συνδικάτα καθώς και με λαϊκούς οργανισμούς για εργατικά και κοινωνικά θέματα, όπως εργατικά ατυχήματα, παιδικοί σταθμοί, η θέση της γυναίκας, μεταναστευτικά.

Μεταφράζουμε νόμους, εκδίδουμε πολλά πληροφοριακά έντυπα, συνεχίζουμε τις διαλέξεις, τις εκπομπές στο ραδιόφωνο, τα άρθρα στα Εργατικά Νέα, πληροφορώντας έτσι τους συμπάροικους για τα δικαιώματά τους.

Τον Γενάρη του 1977, αντιπροσωπεία του Συλλόγου έχει συνάντηση με τον Υπουργό Camille Laurin και του παρουσιάζει τις θέσεις μας για τη “Λευκή Βίβλο”, το νομοσχέδιο για το γλωσσικό που είχε κατατεθεί στη Βουλή. Θέση του Συλλόγου ήταν πως η γαλλική γλώσσα πρέπει να γίνει η γλώσσα εργασίας και να δίνονται μαθήματα στους μετανάστες ακόμα και στους τόπους δουλειάς. Επίσης ο Σύλλογος παίρνει μέρος στην παροικιακή επιτροπή που συντάσσει υπόμνημα που παρουσίασε η ελληνική παροικία για το γλωσσικό.

Ο Εργατικός Σύλλογος θεωρείται και από την κυβέρνηση του Κεμπέκ αντιπροσωπευτικός της ελληνικής παροικίας. Δύο στελέχη του Συλλόγου διορίζονται σε διαφορετικές θητίες, στην συμβουλευτική επιτροπή του Υπουργείου Μετανάστευσης.

Στη περίοδο 1978-79 προέκυψε στη παροικία ένα ιδιαίτερο θέμα. Η κυβέρνηση του Κεμπέκ πρότεινε να διδάσκονται στα δημόσια σχολεία οι γλώσσες καταγωγής των μαθητών, όπου βέβαια ο αριθμός των μαθητών θα το επέτρεπε. Ήταν το πρόγραμμα P.E.L.O. (programme d’enseignement des langues d’origine). Το υπουργείο είχε εκπονήσει ένα αρκετά πλήρες πρόγραμμα διδασκαλίας που περιλάμβανε, εκτός από τη διδασκαλία της γλώσσας και μαθήματα λογοτεχνίας και πολιτισμού και ο Ε.Σ. το θεώρησε κατ’ αρχή θετικό. Σ’ αυτό βρήκε αντίθετους τους οργανισμούς που δίδασκαν ελληνικά (Κοινότητα, Ομοσπονδία γονέων, Σύλλογος Κρητών κ.ά.). Σε σχετική συνάντηση των ενδιαφερομένων οργανισμών, αποφάνθηκαν πως ο Εργατικός Σύλλογος είναι αρμόδιος για τα εργατικά θέματα και όχι για τα εκπαιδευτικά και πως προτιμούν η κυβέρνηση να δίνει σε κείνους τα χρήματα που προορίζει γι’αυτά τα μαθήματα.

Ο Ε.Σ. για να διατηρήσει τις καλές σχέσεις, κυρίως με την Ομοσπονδία Γονέων, δεν έκανε μόνος του καμία ενέργεια. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχουν εκτιμηθεί οι συνέπειες της άρνησης της παροικίας να δεχθεί τη διδασκαλία των ελληνικών στα δημόσια σχολεία.

Εν τω μεταξύ, μετά την πτώση της χούντας, οι σχέσεις με το Προξενείο αποκαταστάθηκαν. Έλληνες βουλευτές επισκέπτονται το Σύλλογο και υποβάλουμε μια σειρά υπομνήματα στην ελληνική κυβέρνηση.

Τον ίδιο χρόνο αρχίζει καμπάνια για την αγορά κτιρίου. Οργανώνεται λαχειοφόρος με κλήρωση ενός αυτοκινήτου γι’αυτό το σκοπό. Πολλά μέλη και φίλοι ανταποκρίνονται. Ορίζεται επιτροπή για την αναζήτηση κατάλληλου κτιρίου. Η επιλογή έγινε και το συμβόλαιο αγοράς υπογράφτηκε στις 7 Αυγούστου 1979.

Αρχίζουν οι εργασίες ανακαίνισης και διαρύθμισης του κτιρίου και στον πρώτο όροφο αρχίζουν μαθήματα γαλλικής που οργανώνονται από το Σύλλογο και το Υπουργείο μετανάστευσης του Κεμπέκ.

Τα εγκαίνεια της νέας αίθουσας έγιναν στις 14 Μάρτη 1979 και τη μέρα αυτή είχαμε τη μεγαλύτερη χιονοθύελλα της χρονιάς. Παρ’ όλα αυτά όλοι οι καλεσμένοι μας, ο υπουργός μετανάστευσης του Κεμπέκ, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας, οι προέδροι των μεγάλων συνδικαλιστικών οργανώσεων και βέβαι τα μέλη και οι φίλοι του Συλλόγου έδωσαν το παρόν και το γιορτάσαμε όπως άξιζε σε μια τόσο ιστορική για το Σύλλογο μέρα. Ο ζωγράφος Πωλ Σουλικιάς μας χάρισε τον πίνακα με τίτλο “Απεργία” που φιλοτέχνησε ειδικά για την περίσταση.

Advertisements
Ιστορικό των πρώτων χρόνων του Εργατικού Συλλόγου Μοντρεάλ

Περί προδοσίας στην ιστορία της μετανάστευσης

(Αυτο-αναδημοσίευση από τη στήλη αναγνωστών της Κατιουσας.)

Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες.
Κ.Π. Καβάφης, Η Πόλις

Στα μάτια κάποιων εργατών το «εξωτερικό» έχει μια αύρα χιλιαστικής σωτηρίας. Αρκεί να τα βροντήξουν όλα κάτω και ξαφνικά θα σταματήσουν να είναι «μελαψές φυλές κοντοπόδαρες» και «κωλοέλληνες» και θα ξαναγεννηθούν ως «πανέλληνες» που με την ατομική σκληρή δουλειά τους «στην οθόνη σκυμμένοι», θα λυτρωθούν από τον λεγόμενο υγιή καπιταλισμό και θα γίνουν «θεϊκά δεμένοι με την οικουμένη». Αν υπάρχει κάποια προδοσία στην ιστορία της μετανάστευσης, είναι ακριβώς αυτή η ρατσιστική παραμύθα.

Η ταξική πάλη δεν σταματάει στη Γευγελή ή στις αναχωρήσεις του Ελευθέριος Βενιζέλος. Μια γρήγορη ματιά στη σελίδα του Εργατικού Συλλόγου Ελλήνων του Κεμπέκ επιβεβαιώνει την ανάγκη για οργάνωση, για ενημέρωση και για διεκδίκηση των δικαιωμάτων των εργατών το ίδιο στην ομογένεια όπως και στην μητρόπολη. Η ομογένεια στο Τορόντο, στην Νέα Υόρκη και αλλού κουβαλάει πολλές προσωπικές ιστορίες στυγνής εκμετάλλευσης νεόφερτων μεταναστών σε εστιατόρια, κατασκευαστικές, και μαγαζιά πατριωτών αφεντικών. Οι ιεραρχικές δομές της Ελληνικής πραγματικότητας αναπαράγονται ακέραιες, ενώ επιπλέον υπάρχουν και κομμάτια της  παροικίας που δεν πέρασαν ποτέ …Μεταπολίτευση.

Αλλά και πέρα από την αγκαλιά της παροικίας, ο καπιταλιστικός παράδεισος είναι, όπως παντού, ιεραρχικά δομημένος και σκορπάει μιζέρια και θάνατο. Στο Οντάριο, χρειάστηκαν χρόνια αγώνα για να αυξηθεί το κατώτατο ωρομίσθιο στα 15$. Στη Βρετανία, οι δείκτες ανεργίας κρατιούνται πλασματικά χαμηλοί με τα «συμβόλαια μηδενικού χρόνου». Στις ΗΠΑ, δεν υπάρχει καθολική ασφάλιση υγείας. Ταυτόχρονα, ο λεγόμενος υγιής καπιταλισμός τους βασίζεται σε δολοφονικές ρατσιστικές ιεραρχίες στο εσωτερικό και σε ωμές ιμπεριαλιστικές παρεμβάσεις στο εξωτερικό. Με άλλα λόγια, κάθε κοινωνία, ακόμα και εκείνες του λεγόμενου υγιούς καπιταλισμού, έχει τις αντιφάσεις της, τους αγώνες που πρέπει να δοθούν και να κερδηθούν.

Ο ατομικός δρόμος είναι (αυτο-)καταστροφικός είτε  κανείς τον επιλέγει στα Άνω Λιόσια, είτε στη Ντάνφορθ του Τορόντο. Οι προηγούμενες γενιές μεταναστών εργατών έδωσαν τεράστιες μάχες με ανεπτυγμένο αίσθημα «ταξισυνειδησίας». Όπου μπόρεσαν, έχτισαν ομογενειακές οργανώσεις όπως την «Ελληνοκαναδική Δημοκρατική Οργάνωση» στο Τορόντο και τον «Εργατικό Σύλλογο Ελλήνων του Κεμπέκ» στο Μοντρεάλ. Οργανώθηκαν, έχτισαν σχέσεις με το εργατικό και αντιιμπεριαλιστικό κίνημα στις νέες πατρίδες τους και κράτησαν επαφή με το ταξικό κίνημα στην Ελλάδα, στηρίζοντάς το όπως μπορούν.

Όσοι από εμάς αναγκαζόμαστε να φύγουμε από την Ελλάδα πρέπει να συνεχίσουμε αυτή τη δουλειά. Μόνο ως οργανωμένοι, συνειδητοί μετανάστες εργάτες μπορούμε να απαντήσουμε στη βαρβαρότητα.

Η φωτό είναι από τον 902 κι από την είδηση: “Καναδάς-Αγωνιστική Παρέμβαση στην παρέλαση του Τορόντο για την 28η Οκτωβρίου“.

Περί προδοσίας στην ιστορία της μετανάστευσης

Curse my name

Ανηκω σε μια γενια που δεν ενιωσε ποτε να απειλειται πραγματικα ο αστικοδημοκρατικος χαρακτηρας του πολιτευματος. Οι οποιες μνημονιακες ή αυταρχικες παρεκκλισεις δεν ηταν ποτε θεμελιωδους χαρακτηρα και δεν απειλησαν ποτε τον αστικοδημοκρατικο χαρακτηρα του πολιτευματος (δεδομενης βεβαια της ατακας του Τζεφερσον για το δεντρο της ελευθεριας και της αναγκης για δημοκρατικη επαγρυπνιση). Ισα ισα, απο μια αποψη ακριβως αυτον τον αστικο χαρακτηρα της Δημοκρατιας υπερασπιστηκαν. Οι αστικες δημοκρατιες τα εχουν αυτα, συμβαινουν και εις τας καλυτερας των οικογενειων.

Οποτε για μενα ο “Δανος συνταξιουχος” (οπως εγραψε το VICE) ειναι εντελως ακακος, ξεδοντιασμενος, γραφικος. Εγω μπορω να ανεχτω να λεγεται “Βασιλιας Κωνσταντινος”. Αυτο λεει οντως η ευρωπαικη παραδοση, αυτο γινεται στις αλλες εκπτωτες βασιλικες οικογενειες της Ευρωπης. (Τα εμαθα αυτα απο ενα επικο edit war στη Wikipedia καμια δεκαρια χρονια πριν.) Τον καταλαβαινω: γιατι λεει να μην εχω την αντιμετωπιση που εχουν ολοι οι φιλοι μου. Και εμενα δε με νοιαζει. Ας τον λενε οπως θελει. Το γεγονος παραμενει οτι ο επομενος πολιτειακος αρχοντας θα εκλεγει απο τη Βουλη και θα παρει το αξιωμα γιατι (χμ) αυτο βολευε την πολιτικη συγκυρια της στιγμης αλλα παντως οχι γιατι γεννηθηκε καπως. Και μπορω να τον βλεπω και με συμπαθεια, το πλουσιο γεροντακι που δεν τον αφηναν να δει τους ταφους των προγονων του, που του λεγανε δεν εισαι Ελληνας και ποιος εχει το δικαιωμα να σου πει αν εισαι ή δεν εισαι Ελληνας?

Αλλα ομως καταλαβαινω και γιατι ο πατερας μου και η γενια του δεν αντεχουν ουτε να τον βλεπουν και δεν θελουν να του δωσουν το δικαιωμα ουτε καν να μπαινει στη χωρα. Γιατι θεωρουν οτι η θεση του ηταν να πεθανει στη φυλακη σαν το Ντερτιλη, γιατι τον σιχαινονται οπως σιχαινονται τον σκατογερο τον Παττακο. Γιατι δεν μπορεις κυριε να παιζεις με την ελευθερια 10 εκατομμυριων ανθρωπων και μετα να θετεις εσυ ορους για το πώς να σε αποκαλουν. Σου λεει κυριε δεν ξερω τι σου λενε οι ζωντανοι συναδελφοι σου αλλα να λες και ευχαριστω που δε σε στειλαμε να κανεις παρεα με τους συναδελφους σου τους Ρομανωφ, τους Βουρβωνους και τους Στουαρτ, που ειχες απεναντι εναν Καραμανλη και εναν Παπανδρεου και οχι εναν Κρομγουελ, εναν Ροβεσπιερο ή εναν Λενιν να πει “ας καταραστουν το ονομα μου και ας με πουν τυραννο αλλα ο καργιολης πεθαινει αποψε”. Και στα παπαρια τους η ευρωπαικη παραδοση και συνηθεια, το ολο νοημα που τον διωξανε ηταν η λαικη κυριαρχια: να ειναι αφεντες στον τοπο τους, να ειναι ελευθεροι να ακολουθουν οτι παραδοσεις γουσταρουν.

Οποτε δυστυχως για το Δανο συνταξιουχο, επειδη η γενια του πατερα μου ηταν εκεινη που τον νικησε και δεν τον ξεχναει, οσο εκεινη ζει δεν προκειται να παρει ποτε αυτο που θελει. Μαλλον θα πεθανει πριν ερθουν οι επομενες γενιες που θα ειμαστε αρκετα αδιαφοροι ωστε να μπορουμε να ανεχτουμε την οικογενεια του στο ρολο που τελικα αποζηταει: της σελεμπριτι οικογενειας, περιπου σαν τους διαφορους ολιγαρχες, Λατσηδες, Αγγελοπουλους κτλ, με λιγο παραπανω γκλαμουρ ισως και με λιγο παραπανω ιστορια.

Στο μεταξυ, χαρη στους αγωνες της γενιας του πατερα μου, ο κυριος πια αγωνας δεν ειναι εναντια στο Παλατι και τους πολιτειακους αρχοντες. Εχουμε την παρακαταθηκη της νικης της γενιας του Πολυτεχνειου και της Μεταπολιτευσης που με τα στραβα της και τις αντιφασεις και τα αλλοπροσαλλα της καταφερε τσατρα πατρα να τραβηξει απο το γιακα την ελληνικη κοινωνια απο τους προπολεμικους, εμφυλιοπολεμικους, και ψυχροπολεμικους Διχασμους. Εμεις εχουμε αλλους αγωνες να παλεψουμε, αλλους Διχασμους να υπερκερασουμε. Μακαρι ο γιος μου να εχει να γραφει για το πώς καταλαβαινει που ο πατερας του αρνειται να δωσει πολιτικα δικαιωματα στον ταδε Βαρδινογιαννη που σαν Κουβανος στο Μαιαμι εκδιωχθηκε απο την Εργατικη Δημοκρατια της Ελλαδας το 2025.

Curse my name

Η ιστορια που γραφτηκε απο τους ηττημενους

Ενα κλασικο τσιτατο που διαβαζει κανεις ειναι οτι “η Ελλαδα ειναι η μοναδικη χωρα που η νεοτερη ιστορια της γραφτηκε απο τους ηττημενους και οχι απο τους νικητες”. Ας δεχτουμε προς το παρον οτι αυτο ειναι αληθεια. Γιατι αυτο ειναι κατι κακο? Ισα ισα αν το καλοσκεφτεις, ειναι εξαιρετικο. 

Αν η ιστορια γραφεται απο τους νικητες τοτε εχουμε ακραια ελλειψη αντικειμενικοτητας: αν οι νικημενοι δεν εχουν καμια ελπιδα να πουν την αποψη τους τοτε αυτη χανεται. Το μονο που μας μενει ειναι το βλογημα των γενιων του Ιουλιου Καισαρα και ο Ροκι Τεσσερα (κανει και ριμα).

Αν ομως η ιστορια γραφεται απο τους ηττημενους τοτε η ιστοριογραφια τους ειναι πολυ πιο αντικειμενικη αφου τοσο οι νικητες, λογω της ενισχυμενης τους θεσης απο την νικη τους, οσο και οι ηττημενοι, λογω της υποτιθεμενης ή πραγματικης (αδιαφορο) ηθικης τους υπεροχης, λενε την αποψη τους. Που συνολικα σημαινει οτι ειμαστε πιο κοντα στην αντικειμενικοτητα.

Αν λοιπον η νεοτερη Ελληνικη ιστορια οντως γραφτηκε απο τους ηττημενους, αυτο σημαινει οτι η νεοτερη Ελληνικη ιστοριογραφια ειναι πολυ πιο κοντα στην πραγματικοτητα απο αλλες ιστοριογραφιες.

Η ιστορια που γραφτηκε απο τους ηττημενους

Hi ha! Auahi ana! Kss! Kss hei!

Το 2011, βρεθηκα στο Γουελινγκτον της Νεας Ζηλανδιας για ενα συνεδριο. Η δεξιωση του συνεδριου εγινε στο εθνικο μουσειο της Νεας Ζηλανδιας Te Papa Tongarewa. Εκει ειχαμε την τιμη να παρακολουθησουμε το Χακα των Γυναικων, απο μια χορωδια κοριτσιων. Το χακα ειναι παραδοσιακο ειδος χορου/τραγουδιου των Μαορι, που συνηθως στη δυση το ξερουμε λογω της ομαδας του ραγκμπι (και αυτης της ρατσιστικης διαφημισης) — παρεπιπτοντως οι All Blacks πηραν το παγκοσμιο κυπελλο στο Ωκλαντ μια μερα μετα το συνεδριο, αλλα ημουνα κρεβατωμενος με πυρετο (αντιστοιχο του να ειναι κανεις στην Θεσσαλονικη οταν πηραμε το Ευρωπαικο στο Μπασκετ επι Γκαλη το ’87 και να εισαι με πυρετο στο χοστελ, τετοιο πακετο).

Τελοσπαντων, στην δεξιωση τραβηξα αυτο το βιντεο:

Σημερα καποια(/ος?) Delma Rae ποσταρε τα λογια του χακα στα σχολια του youtube, στα μαορι και τα αγγλικα:

A ra ra! Ka panapana, A ha ha – Lo, it is throbbing! A ha ha!
Ka rekareka tonu taku ngakau – My heart is throbbing delighted
Ki nga mana ririki i pohatu whakapiri – With the common people, like stones stuck together
Kia haramai te takitini, – Who have come in their multitudes
Kia haramai te takimano, – Who have come in their thousands
Kia paretaitokotia ki Rawhiti! – And alighted upon the Eastern sea.
Hi! Ha! – Hi! Ha!

He mamae, he mamae! A ha ha! – Alas, there is a multitude of pain!
Ka haere, ka haere taku powhiri – My call of welcome goes out
Ki te Tai Whakarunga! – To the Southern Sea!
Hoki mai, hoki mai taku tinana! – But alas comes back to me!
Ka haere, ka haere taku powhiri – My words of welcome go out
Ki te Tai Whakararo! – To the Northern Sea!
Hoki mai, hoki mai taku tinana! – But again come back to me!

Kia huri au ki te tai whakatu a Kupe – So I turn to the sea which Kupe raised up
Ki te tai o Matawhero i motu mai! – To the sea which breaks at Matawhero!
E ko Hitara ki roto ki aku ringa, – There is Hitler within my embrace,
Kutia rawatia kia pari tona ihu! – Where I will crush him and break him!
Hi ha! Auahi ana! Kss! Kss hei! – Hi! Ha! It is fitting!
Kia whakanga hoki au i ahau – Now let me pause and rest awhile
I aue! Hei! – Down, down to the ground

Περιττο να πω οτι μου τραβηξε το ενδιαφερον το παρακατω αποσπασμα:

E ko Hitara ki roto ki aku ringa, – There is Hitler within my embrace,
Kutia rawatia kia pari tona ihu! – Where I will crush him and break him!
Hi ha! Auahi ana! Kss! Kss hei! – Hi! Ha! It is fitting!

Ελευθερη αποδωση για οποιον δε ξερει μαορι:

Να ο Χιτλερ στα χερια μου
εκει θα τον συντριψω και θα τον τσακισω
Χι! Χα! Ετσι πρεπει!

Παρντον? Τι δουλεια εχει ο Χιτλερ σε ενα παραδοσιακο τραγουδι των Μαορι? Ρωτησα την Delma αν οντως προκειται για το Χιτλερ και μου απαντησε πως προκειται για χακα που ειπωθηκε με την ευκαιρια της επιστροφης του Tαγματος Μαορι στην Νεα Ζηλανδια μετα το Δευτερο Παγκοσμιο πολεμο. Με λιγο παραπανω γκουγκλισμα βρηκα οτι μαλλον το παραδοσιακο Ka Panapana (των γυναικων της φυλης Ngāti Porou) εχει το στιχο “E ko te hoariri ki roto i aku ringa” που σημαινει “The assailant in my arms is digging”, δηλαδη σε ελευθερη αποδοση “Ο εχθρος σφαδαζει στα χερια μου”. Και μαλλον για να τιμησουν το Ταγμα των Μαορι αλλαξαν τη λεξη “hoariri” (εχθρος) με “Hitara” (Χιτλερ).

Αν δεν κανω λαθος, προκειται για το τραγουδι στα 9 περιπου λεπτα του βιντεο:

Αλλα τι ειναι το “Ταγμα των Μαορι”? Ε, λοιπον τυχαινει να ειναι επικαιρο και σχετικο με την Ελλαδα. Το Ταγμα των Μαορι ηταν μερος του εκστρατευτικου σωματος ANZAC, δηλαδη των αποικιακων στρατευματων της Βρετανιας στο Δευτερο Παγκοσμιο με στρατιωτες απο την Αυστραλια και τη Ν. Ζηλανδια. Μπορειτε να διαβασετε την ιστορια του Ταγματος στη Wikipedia. Το ενδιαφερον ειναι οτι οι Μαορι αυτοι πολεμησαν κατα τη διαρκεια της συμμαχικης υποχωρησης μετα τη γερμανικη εισβολη τον Απριλη του ’41 πριν ακριβως 75 χρονια. Πηραν θεση στο αγαλμα του Λεωνιδα για να πολεμησουν στη Δευτερη Μαχη των Θερμοπυλων αλλα τους διεταξαν να οπισθοχωρησουν. Υστερα πολεμησαν στη Μαχη της Κρητης, οπου συμμετειχαν σε εφοδο με εφ’οπλου λογχη και καθαρισαν καμια εκατοστη χιτλερικους στρατιωτιες.

Μετα την εκκενωση της Κρητης πολεμησαν στη Β. Αφρικη και την εισβολη της Ιταλιας. Σας αφηνω με αυτη τη φανταστικη φωτογραφια, στην οποια οι Μαορι αντιφαδες χορευουν το χακα στη Σαχαρα:

E_003261_E_Maoris_in_North_Africa_July_1941(πηγη: Wikipedia, φωτογραφια στο Public Domain)

 

Hi ha! Auahi ana! Kss! Kss hei!

Φιλοτιμο

Μπορει το χρεος του Ελληνικου Δημοσιου να κυριαρχει στα μυαλα των περισσοτερων, μακροπροθεσμα ομως ο Ελληνισμος εχει μερικα χρεη που δεν ειναι πρεπει να ξεχνιουνται και δεν εχουμε δικαιωμα να θεωρουμε πως παραγραφονται. Ειναι χρεη που πρεπει να πληρωνονται στο διηνεκες γιατι ειναι αποδειξεις της κοινης πανανθρωπινης μοιρας, δειγματα διεθνιστικης αλληλεγγυης και, εν τελει, τα μαθηματα εκεινα απο την Ιστορια που οποιος δεν τα μαθαινει αναγκαζεται να τα ξαναμαθει.

Για παραδειγμα, ενα τετοιο χρεος ειναι οι 50 τονοι καφε που εστειλε ο Αιτινος λαος για τα εξοδα της Ελληνικης Επαναστασης. Τετοιο ειναι το χρεος στον Μπάυρον.  Ομορφοτατο παραδειγμα γιατι τα χρεη αυτα ειναι ανεκτιμητα ειναι και η “Διπλωματια των Σεισμων” στα τελη του ’90. Παραδειγμα Ελληνων που τιμουν το χρεος τους οπου και αν βρεθουν, ακομα και οταν το Ελληνικο κρατος ειναι αδικο απεναντι τους, ειναι και η λεπτομερεια για το σεισμο του 1953 και την ανθρωπιστικη βοηθεια απο τους Ζακυνθινους Ελληνοεβραιους του Ισραηλ:

Οι 275 Εβραίοι τής Ζακύνθου […] επέζησαν από το Ολοκαύτωμα. Όταν οι γερμανικές αρχές κατοχής διέταξαν γραπτώς τον δήμαρχο να τους παραδώσει κατάλογο με τα ονόματα των Εβραίων του νησιού, ο μητροπολίτης Χρυσόστομος επέστρεψε τη διαταγή στους Γερμανούς με δύο ονόματα: το δικό του και του δημάρχου. Ο πληθυσμός τού νησιού προσέφερε καταφύγιο σε κάθε μέλος τής εβραϊκής κοινότητας. Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1953, όταν το νησί υπέστη καταστροφές από σεισμό, η πρώτη χορηγία βοήθειας ήλθε από το κράτος τού Ισραήλ συνοδευόμενη από το εξής μήνυμα: «Οι Εβραίοι τής Ζακύνθου δεν λησμόνησαν ποτέ τον Δήμαρχο και τον αγαπητό τους Επίσκοπο, καθώς και όσα έκαναν για εμάς». (πηγη)

Κορδωνομαστε λοιπον οτι το “φιλοτιμο” ειναι λεξη ελληνικη και αμεταφραστη. Στο φιλοτιμο λοιπον: “Ελληνες προσφυγες στο Χαλεπι”, Συρια 1923.

 

 

Φιλοτιμο

Η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια

(Με αφορμη το αρθρο Greeks, Welcome to the Soviet Union of 1991 του  Leonid Bershidsky)

Φοβαμαι οτι, χωρις προγραμμα για καποιου ειδους σοσιαλιστικο μετασχηματισμο, και δεδομενου οτι οι ιμπεριαλιστες δεν θα διστασουν να τσακισουν εναν ανυπακουο Ελληνικο λαο, το Οχι θα οδηγησει σε ασχημες καταστασεις.

Η Ελλαδα του Οχι το 2015/6 θα εχει να αντιμετωπισει συνθηκες σαν αυτες που ακολουθησαν την καταρρευση της ΕΣΣΔ. Σε τετοιες συνθηκες και χωρις ενεργο και ρωμαλεο σοσιαλιστικο κινημα στο τελος κερδισμενοι θα βγουν η παλια ή νεα ολιγαρχια, οι μαυραγοριτες και η μαφια, οι φασιστες.

Με το λαο στον καναπε ή σε ρολο θεατη και χειροκροτητη, με τη λογικη της πολιτικης αναθεσης κυριαρχη, με το κινημα δεκανικι της κυβερνησης, με το στρατο και την αστυνομια στα χερια της ακροδεξιας, με τις οριζοντιες απο-τα-κατω δομες αλληλεγγυας οικονομιας ανυπαρκτες αντι για γενικευμενες, χωρις διεκδικηση της δημοκρατιας στους χωρους παραγωγης, χωρις τελοσπαντων σοσιαλιστικο μετασχηματισμο, το Οχι θα ειναι πυροτεχνημα μεσα σε πολυ βαθυ σκοταδι.

Φτανουμε στο σημειο που εφτασε η Δευτερη Ισπανικη Δημοκρατια. Παραφραζοντας τον Πουλαντζα: φτανουμε στο σημειο που η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια.

Εκτος και αν προτιμαμε να γραψουμε στην Ιστορια μια ακομα ηρωικη τραγωδια. Η διαφορα μας με την ΕΣΣΔ του ’91 ειναι οτι εκεινοι ζουσαν την αντεπανασταση, ενω οι πιθανοτητες της Ελλαδας ειναι ανοιχτες.

Η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια