Solo andata – Canzoniere Grecanico Salentino

We, the uncountable doubling each checkerboard square
we pave your sea with bodies so many you could walk on it
you cannot count us: if you try, we multiply,
we children of the horizon, washing us up, spilling us out.
No police can abuse us
more than what we’ve suffered already.
We’ll serve as your servants the children you never had
our lives will be your adventure tales.
We carry Homer and Dante, the blind man and the pilgrim,
the smell that you’ve lost, the equality you’ve repressed.
No matter the distance, millions of paces, we will come,
we are the feet and we carry your weight.
We shovel the snow, comb the lawns,
beat your rugs, collect your tomatoes and insults.
We are the feet and we know every step of the ground,
we are the red and the black of the earth,
the overseas made of worn-out sandals,
that pollen and powder in the wind tonight.
One of us, in our name, has said:
“You cannot be rid of me.
Yes, I’ll die,
yet after three days I will rise again and return.”

Solo andata – Canzoniere Grecanico Salentino

Το τιμημα του “ανηκομεν εις την δυσιν”

Στην τελευταια ταινια του Μαικλ Μουρ, ενας νεαρος ονοματι Σαμι Αχμεντ που μολις εχει παρει τη Γερμανικη υπηκοοτητα λεει οτι εφοσον διαλεξε να γινει Γερμανος, νιωθει την υποχρεωση να παρει πανω του την ιστορια της Γερμανιας. Νιωθει δηλαδη την υποχρεωση να μαθει για το ιστορικο χρεος για τα εγκληματα της Γερμανιας στο Δευτερο Παγκοσμιο Πολεμο και να αναλαβει και προσωπικα την εθνικη αυτη ευθυνη που συνειδητα πλεον αποδεχεται να φερει.

Ο Μουρ μιλαει στους αμερικανους συμπολιτες του και προσπαθει να βρει παραδειγμα για το πώς θα μπορουσαν οι ΗΠΑ να παρουν την ευθυνη του παρελθοντος τους, της δουλειας και της γενοκτονιας των αυτοχθονων. Ομως εδω υπαρχει και ενα μαθημα για εμας τους υπολοιπους. Ο Σαμι λεει το απλο: γινομαι μελος μιας κοινοτητας σημαινει συνειδητα οτι αναλαμβανω τα προνομια και τις ευθυνες αυτης της κοινοτητας. Εφοσον διαλεγει να γινει Γερμανος, αποδεχεται την ιστορικη ευθυνη της γερμανικοτητας. Αυτη η ευθυνη ειναι το τιμημα του προνομιου.

Αυτο μαλλον πρεπει να το επαναλαβουμε στο Ελληνικο πλαισιο μεχρι να γινει καθαρο στο μυαλο οσων αντιτιθενται στην εγκατασταση προσφυγων στην Ελλαδα. Η Ελλας ειναι οργανικο μελος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η Ελλας εστειλε την ΕΛΔΑΦ να κανει κατοχη 10 χρονια στο Αφγανισταν. Η Ελλας δινει στις ΗΠΑ τη βαση της Σουδας. Με λιγα λογια: η Ελλας ειναι εδω και δεκαετιες οργανικο μερος του Δυτικου ιμπεριαλιστικου συστηματος.

Για την πλειοψηφια των Ελληνων, αυτο ειναι ενα αναγκαιο κακο. Εξω απο το μαντρι σε τρωει ο λυκος, εχει Τουρκια απεναντι, μας δανειζουν, μας στηριζουν, ειναι το φορουμ για να υπερασπιστουμε τα εθνικα δικαια και τα λοιπα και τα λοιπα. Με αλλα λογια: η συμμετοχη της Ελλαδας στο ιμπεριαλιστικο μπλοκ εχει προνομια τα οποια αυτη η πλειοψηφια Ελληνων δεν ειναι διατεθειμενη να χασει.

Το μαθημα ομως του Σαμι Αχμεντ ειναι οτι τα προνομια εχουν το τιμημα τους. Δεν μπορεις να εχεις το ενα χωρις το αλλο. Οσο λοιπον η Ελλας παραμενει οργανικο μερος του Δυτικου ιμπεριαλιστικου συστηματος, οι Ελληνες που στηριζουν την παραμονη στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ εχουν ακριβως ΜΗΔΕΝΙΚΟ δικαιωμα να γκρινιαζουν οταν η χωρα λουζεται τα αποτελεσματα των σοφτ και χαρντ αντιστοιχα ιμπεριαλιστικων παρεμβασεων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Σε ταλληρακια: αν εισαι τσιφτης καραμπουζουκλης και σ’αρεσει το τσιγαρο δεν εχεις δικαιωμα να γκρινιαζεις για τον τσιγαροβηχα. Αν σε ενοχλει, κοφτο το ρημαδι να ανασανουμε. Αιντε.

Το τιμημα του “ανηκομεν εις την δυσιν”

Curse my name

Ανηκω σε μια γενια που δεν ενιωσε ποτε να απειλειται πραγματικα ο αστικοδημοκρατικος χαρακτηρας του πολιτευματος. Οι οποιες μνημονιακες ή αυταρχικες παρεκκλισεις δεν ηταν ποτε θεμελιωδους χαρακτηρα και δεν απειλησαν ποτε τον αστικοδημοκρατικο χαρακτηρα του πολιτευματος (δεδομενης βεβαια της ατακας του Τζεφερσον για το δεντρο της ελευθεριας και της αναγκης για δημοκρατικη επαγρυπνιση). Ισα ισα, απο μια αποψη ακριβως αυτον τον αστικο χαρακτηρα της Δημοκρατιας υπερασπιστηκαν. Οι αστικες δημοκρατιες τα εχουν αυτα, συμβαινουν και εις τας καλυτερας των οικογενειων.

Οποτε για μενα ο “Δανος συνταξιουχος” (οπως εγραψε το VICE) ειναι εντελως ακακος, ξεδοντιασμενος, γραφικος. Εγω μπορω να ανεχτω να λεγεται “Βασιλιας Κωνσταντινος”. Αυτο λεει οντως η ευρωπαικη παραδοση, αυτο γινεται στις αλλες εκπτωτες βασιλικες οικογενειες της Ευρωπης. (Τα εμαθα αυτα απο ενα επικο edit war στη Wikipedia καμια δεκαρια χρονια πριν.) Τον καταλαβαινω: γιατι λεει να μην εχω την αντιμετωπιση που εχουν ολοι οι φιλοι μου. Και εμενα δε με νοιαζει. Ας τον λενε οπως θελει. Το γεγονος παραμενει οτι ο επομενος πολιτειακος αρχοντας θα εκλεγει απο τη Βουλη και θα παρει το αξιωμα γιατι (χμ) αυτο βολευε την πολιτικη συγκυρια της στιγμης αλλα παντως οχι γιατι γεννηθηκε καπως. Και μπορω να τον βλεπω και με συμπαθεια, το πλουσιο γεροντακι που δεν τον αφηναν να δει τους ταφους των προγονων του, που του λεγανε δεν εισαι Ελληνας και ποιος εχει το δικαιωμα να σου πει αν εισαι ή δεν εισαι Ελληνας?

Αλλα ομως καταλαβαινω και γιατι ο πατερας μου και η γενια του δεν αντεχουν ουτε να τον βλεπουν και δεν θελουν να του δωσουν το δικαιωμα ουτε καν να μπαινει στη χωρα. Γιατι θεωρουν οτι η θεση του ηταν να πεθανει στη φυλακη σαν το Ντερτιλη, γιατι τον σιχαινονται οπως σιχαινονται τον σκατογερο τον Παττακο. Γιατι δεν μπορεις κυριε να παιζεις με την ελευθερια 10 εκατομμυριων ανθρωπων και μετα να θετεις εσυ ορους για το πώς να σε αποκαλουν. Σου λεει κυριε δεν ξερω τι σου λενε οι ζωντανοι συναδελφοι σου αλλα να λες και ευχαριστω που δε σε στειλαμε να κανεις παρεα με τους συναδελφους σου τους Ρομανωφ, τους Βουρβωνους και τους Στουαρτ, που ειχες απεναντι εναν Καραμανλη και εναν Παπανδρεου και οχι εναν Κρομγουελ, εναν Ροβεσπιερο ή εναν Λενιν να πει “ας καταραστουν το ονομα μου και ας με πουν τυραννο αλλα ο καργιολης πεθαινει αποψε”. Και στα παπαρια τους η ευρωπαικη παραδοση και συνηθεια, το ολο νοημα που τον διωξανε ηταν η λαικη κυριαρχια: να ειναι αφεντες στον τοπο τους, να ειναι ελευθεροι να ακολουθουν οτι παραδοσεις γουσταρουν.

Οποτε δυστυχως για το Δανο συνταξιουχο, επειδη η γενια του πατερα μου ηταν εκεινη που τον νικησε και δεν τον ξεχναει, οσο εκεινη ζει δεν προκειται να παρει ποτε αυτο που θελει. Μαλλον θα πεθανει πριν ερθουν οι επομενες γενιες που θα ειμαστε αρκετα αδιαφοροι ωστε να μπορουμε να ανεχτουμε την οικογενεια του στο ρολο που τελικα αποζηταει: της σελεμπριτι οικογενειας, περιπου σαν τους διαφορους ολιγαρχες, Λατσηδες, Αγγελοπουλους κτλ, με λιγο παραπανω γκλαμουρ ισως και με λιγο παραπανω ιστορια.

Στο μεταξυ, χαρη στους αγωνες της γενιας του πατερα μου, ο κυριος πια αγωνας δεν ειναι εναντια στο Παλατι και τους πολιτειακους αρχοντες. Εχουμε την παρακαταθηκη της νικης της γενιας του Πολυτεχνειου και της Μεταπολιτευσης που με τα στραβα της και τις αντιφασεις και τα αλλοπροσαλλα της καταφερε τσατρα πατρα να τραβηξει απο το γιακα την ελληνικη κοινωνια απο τους προπολεμικους, εμφυλιοπολεμικους, και ψυχροπολεμικους Διχασμους. Εμεις εχουμε αλλους αγωνες να παλεψουμε, αλλους Διχασμους να υπερκερασουμε. Μακαρι ο γιος μου να εχει να γραφει για το πώς καταλαβαινει που ο πατερας του αρνειται να δωσει πολιτικα δικαιωματα στον ταδε Βαρδινογιαννη που σαν Κουβανος στο Μαιαμι εκδιωχθηκε απο την Εργατικη Δημοκρατια της Ελλαδας το 2025.

Curse my name

Ευρωπη

Για αρχη δες αυτο:

Ο Χανκ εδω βαζει τις βασεις για να εξηγησω κατι που μου γυρναει στο μυαλο εδω και κανα χρονο: η εννοια “Ευρωπη” ειναι ενα αηδιαστικο, ρατσιστικο κατασκευασμα. Αυτο το λεω εγω, οχι ο Χανκ. Ο ανθρωπος απλα λεει οτι μας μαθαινουν στο σχολειο την γεωγραφικη εννοια “ηπειρος” και μετα μας λενε οτι η “Ευρωπη” ειναι ενα παραδειγμα ηπειρου, ενω στην πραγματικοτητα η “Ευρωπη” δεν ειναι γεωγραφικα ηπειρος, η Ευρασια-Αφρικη ειναι ηπειρος. Σκεφτομενος ως Χανκ, φτανει μετα να ξεφορτωθει την εννοια “ηπειρος” ως αχρηστη επιστημονικα και το αφηνει εκει.

Το 2014 πηγα στο Χαιντεραμπαντ στην Ινδια για ενα συνεδριο. Για να ετοιμαστω για το ταξιδι αρχισα να διαβαζω τη wikipedia και σιγα σιγα συνειδητοποιησα οτι σε αυτη τη χωρα υπαρχουν ενα σωρο διαφορετικες εθνοτητες, γλωσσες και θρησκειες. Η πολυπλοκοτητα ειναι τετοια που για να την συλλαβω αρχισα να σκεφτομαι την Ινδια αναλογικα με την Ευρωπη. Αλλα τοτε προκυπτει το ερωτημα: αν τα κριτηρια για να οριζουμε τις ηπειρους ειναι πολιτισμικα, τοτε γιατι η Ευρωπη ειναι ηπειρος και η Ινδια “υπο-ηπειρος”?  Η απαντηση ειναι φυσικα επειδη την αποφαση την πηραν καποτε οι Ευρωπαιοι.

Ο αυθαιρετος χαρακτηρας της εννοιας Ευρωπη φαινεται καλυτερα στα ορια. Ειναι η Ρωσια Ευρωπη? Οχι ακριβως, οχι ολοκληρη.  Ειπαμε, τα κριτηρια ειναι “πολιτισμικα”. Αλλα τοτε, μια ρωσικη πολη δυτικα των Ουραλιων ποσο διαφορετικη ειναι απο μια ρωσικη πολη ανατολικα των Ουραλιων? Τα Ουραλια ειναι ενα αυθαιρετο οριο που ετυχε να εκτεινεται βολικα απο βορα προς νοτο. Μετα, ειναι η Ισλανδια Ευρωπη? Ναι? Γιατι? Γεωγραφικα ειναι ακριβως πανω στο οριο της Ευρασιατικης με τη Βορειοαμερικανικη τεκτονικη πλακα. Το Ρεικιαβικ, η πρωτευουσα, ειναι στην Βορειοαμερικανικη πλακα. Αλλα η Ισλανδια ειναι Ευρωπη γιατι… ξανθα μαλλακια και γαλαζια ματακια.

Ο ρατσιστικος χαρακτηρας της εννοιας Ευρωπη φαινεται ακομα καλυτερα αν αρχισουμε να κοιταμε το “πολιτισμικο” του πραγματος. Ας παρουμε (αυθαιρετα) σαν κατεξοχην ορισμο της εννοιας “ευρωπαικη πολη” τη Φλωρεντια. Διαφωνει κανεις? Το Ρεικιαβικ, στου διαολου τον κατηφορο, ειναι μια 100% ευρωπαικη πολη. Το Σαραγεβο? Οχι ακριβως, ε? Η Κωνσταντινουπολη ειναι “ευρωπαικη πολη”? Περιπου? Ειναι αυτο το “αντιευρωπαικο” Ισλαμ στη μεση. Και ειναι και στα Βαλκανια: το ενα uncanny valley του Ευρωπαισμου. Το αλλο uncanny valley ειναι φυσικα η Ρωσια, αυτη  η “ευρασιατικη” χωρα που σαν την Τουρκια δεν ειναι “καθαρα” ευρωπαικη.

Η λεξη κλειδι στην προηγουμενη παραγραφο ειναι η λεξη “Ευρωπαισμος”. Το ιδανικο των #menoumeEvropi. Ειναι εκει που παιρνουμε μια κουτση γεωγραφικη εννοια και της κοτσαρουμε πολιτικο περιεχομενο. Και μετα την αναγουμε και σε αυταξια, οπου οποιος την αμφισβητει ειναι υποπτος “σκοταδιστης”. Γιατι φυσικα Ευρωπη σημαινει προοδος, ταξη, ευνομια, ανεκτικοτητα, ευγενεια, πολιτισμος, τεχνες, ευμαρεια.

Ισχυριζομαι οτι ο Ευρωπαισμος ειναι ενα ρατσιστικο κατασκευασμα ακριβως στο βαθμο που λειτουργει ως ενος ειδους μετα-εθνικισμος. Εχει πολλα απο τα χαρακτηριστικα του εθνικισμου: την Ευρωπαικη (μεγαλη) Ιδεα, την Ευρωπαικη Ολοκληρωση (αλυτρωτες πατριδες), την εσωτερικη ομογενοποιηση (οι Ελβετοι, οι Νορβηγοι, οι Βρετανοι δεν ειναι λιγο ευρωπεριεργοι?), τις Ευρωπαικες Αξιες (που εμεις τις εχουμε και αλλοι δεν τις εχουν), τα φυλετικα υπονοουμενα (Ρωσια, Βαλκανια, Ανατολια, ew), συγκερασμο και ξεπερασμα των τοπικισμων, και παει λεγοντας. Να παρκαρω και αυτο εδω, χωρις σχολιο:

Η Ευρωπαικη Ενωση ως πολιτικος οργανισμος ειναι οντως η πραγματωση της ιδεας οτι ο ορισμος της Ευρωπης ως ηπειρου ειναι πολιτισμικος. Η δημιουργια (μετα-) εθνικου κρατους ειναι λογικο επακολουθο αυτου του πολιτισμικου ορισμου. Ευρωπαισμος ειναι πολυ απλα ο (μετα-) εθνικισμος αυτου του αναδυομενου (μετα-) εθνικου κρατους. Οι ευγενεις του προφασεις δεν ειναι διαφορετικες απο τις προφασεις ανωτεροτητας καθε αλλου εθνικισμου.

Στην πιο καθαρη, διυλισμενη και επιθετικη του μορφη, ο Ευρωπαισμος δεν ειναι διαφορετικος απο το White Power. Αλλωστε οι ΗΠΑ ηταν ακριβως το πρωτο μερος οπου οι Ευρωπαιοι αναμειχθηκαν και απεκτησαν ταυτοτητα ως τετοιοι, αμυντικα απεναντι σε αλλους (μαυρους, ιθαγενεις, “ασιατες”). Στον κατακτημενο υπολοιπο κοσμο, οι “Ευρωπαιοι” ειναι “οι ανθρωποι εκεινοι που μας εφεραν αποικιοκρατια, δουλεια, γενοκτονια”. Οι “Ευρωπαιοι” ειναι αυτοι που εμφανιστηκαν μια ωραια πρωια στην Αιτη, τη Τζαμαικα, στο Τρινιδαδ, σκοτωσαν ολους τους ανθρωπους που ζουσαν εκει, τους αντικατεστησαν με σκλαβους απο την αλλη ακρη του ωκεανου και οταν πια δεν τους συνεφερε οικονομικα, τους αφησαν “ελευθερους”. Τι ειδους τερατα βαζουν τη δουλεια σαν κερασακι στη γενοκτονια?

Και ενω υπαρχουν τοσα για τα οποια αξιζει να ντρεπεται κανεις που ονομαζεται “Ευρωπαιος”, δεν υπαρχει τιποτα για το οποιο να αξιζει να ειναι κανεις περηφανος που ειναι Ευρωπαιος. Για οσες απο τις λεγομενες “Ευρωπαικες Αξιες” εχουν οντως πανανθρωπινο νοημα, αυτο ακριβως το πανανθρωπινο ειναι που τους αφαιρει τον “Ευρωπαικο” χαρακτηρα. Η ισοτητα, η ελευθερια, η δικαιοσυνη, ο σεβασμος, η αξιοπρεπεια ειναι Ανθρωπινες Αξιες. Ισα ισα το να τις ταμπελωνει κανεις ως “Ευρωπαικες” τις μαγαριζει, γιατι τοτε τις κανει εργαλειο ενος συγκεκριμενου πολιτικου οργανισμου. Και ακομα περισσοτερο, στο κλασικο σχημα του καθε εθνικισμου, η “προστασια των αξιων μας” ειναι εκεινη πρωτη και καλυτερη που τις σκοτωνει. Κατ’ αναλογια, το ιδιο ισχυει και για την πολιτιστικη κληρονομια, με τον ιδιο τροπο που ο Παρθενωνας πχ ειναι κατι που ξεπερνα κατα πολυ τη μιζερια του Ελληνικου εθνικισμου.

Η εννοια “Ευρωπη” δεν νοειται παρα μονο μεσα σε ενα συγκεκριμενο πολιτικο πλαισιο, το ρατσιστικο, ιμπεριαλιστικο και εθνικιστικο πλαισιο του “Ευρωπαισμου”.

 

Ευρωπη

Wolves

Ο μνημονιακος ΣΥΡΙΖΑ ισως και να ειναι η αστικη διακυβερνηση που χρειαζεται ο Ελληνικος καπιταλισμος για να ορθοποδησει. Νιξον στην Κινα κι ετσι. Ποιος ξερει, αν το ολο σκηνικο δεν τιναχτει στον αερα, ισως οι ηττημενοι ΣΥΡΙΖΑιοι του σοκ της ρεαλπολιτικ να ειναι οι μονοι σε θεση να κανουν τις εκσυγχρονιστικες (αντι)μεταρρυθμισεις που χρειαζεται το κεφαλαιο για να επιβιωσει στον 21ο αιωνα. Και με εσανς δικαιωματων και κοινωνικου φιλελευθερισμου. Με αλλα λογια, επειδη οντως το ντρεπονται, ισως η συνειδητοποιηση της στρατηγικης ηττας του ευρωκομμουνισμου να τους μετατρεψει σε ειλικρινεις “εντιμους” κεντροαριστερους σοσιαλδημοκρατες του εφικτου. Ισως.

Απο την αλλη βεβαια, ισως ο Τσιπρας να μας αποδειχτει Κερενσκι. Απο το Φλεβαρη στον Οκτωβρη, δυο τσιγαρα δρομος ειναι.

 

Wolves

Η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια

(Με αφορμη το αρθρο Greeks, Welcome to the Soviet Union of 1991 του  Leonid Bershidsky)

Φοβαμαι οτι, χωρις προγραμμα για καποιου ειδους σοσιαλιστικο μετασχηματισμο, και δεδομενου οτι οι ιμπεριαλιστες δεν θα διστασουν να τσακισουν εναν ανυπακουο Ελληνικο λαο, το Οχι θα οδηγησει σε ασχημες καταστασεις.

Η Ελλαδα του Οχι το 2015/6 θα εχει να αντιμετωπισει συνθηκες σαν αυτες που ακολουθησαν την καταρρευση της ΕΣΣΔ. Σε τετοιες συνθηκες και χωρις ενεργο και ρωμαλεο σοσιαλιστικο κινημα στο τελος κερδισμενοι θα βγουν η παλια ή νεα ολιγαρχια, οι μαυραγοριτες και η μαφια, οι φασιστες.

Με το λαο στον καναπε ή σε ρολο θεατη και χειροκροτητη, με τη λογικη της πολιτικης αναθεσης κυριαρχη, με το κινημα δεκανικι της κυβερνησης, με το στρατο και την αστυνομια στα χερια της ακροδεξιας, με τις οριζοντιες απο-τα-κατω δομες αλληλεγγυας οικονομιας ανυπαρκτες αντι για γενικευμενες, χωρις διεκδικηση της δημοκρατιας στους χωρους παραγωγης, χωρις τελοσπαντων σοσιαλιστικο μετασχηματισμο, το Οχι θα ειναι πυροτεχνημα μεσα σε πολυ βαθυ σκοταδι.

Φτανουμε στο σημειο που εφτασε η Δευτερη Ισπανικη Δημοκρατια. Παραφραζοντας τον Πουλαντζα: φτανουμε στο σημειο που η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια.

Εκτος και αν προτιμαμε να γραψουμε στην Ιστορια μια ακομα ηρωικη τραγωδια. Η διαφορα μας με την ΕΣΣΔ του ’91 ειναι οτι εκεινοι ζουσαν την αντεπανασταση, ενω οι πιθανοτητες της Ελλαδας ειναι ανοιχτες.

Η Δημοκρατια ή θα ειναι Σοσιαλιστικη ή δεν θα ειναι Δημοκρατια